Het beste van 2018 - films

Ongewone romances, straffe biopics, confronterende drama's: 2018 was opnieuw een filmjaar om duimen en vingers bij af te likken. En ook de Belgen deden het goed. Felix Van Groeningen maakte met 'Beautiful Boy' een sterke entree in Hollywood en Lukas Dhont blies op Film Fest Gent iedereen omver met zijn debuutfilm 'Girl'. Deze films staan op de longlist voor de Cutting Edge Awards 2019:

INTERNATIONAAL 

1. BlackKklansman

Regisseur Spike Lee slaagde er met vlag in wimpel in om een heavy thema als racisme op een geloofwaardige en behapbare manier in beeld te brengen. Zware scènes over de harde stijl van de Klu Klux Klan (KKK) worden op een vloeiende manier afgewisseld met oneliners en grappige situaties. Voeg daar de straffe acteerprestaties van Adam Driver en John David Washington aan toe en je krijgt een straffe film die ook vandaag de dag nog relevant is. Denk aan recente racistische uitspraken van Donald Trump en de hetze rond Schild & Vrienden in eigen land. Topwerk!

2. Isle of Dogs

A boy and his dog. Van oudsher kunnen zij elkaar moeiteloos begrijpen. In 'Isle of Dogs' gaat Atari op zoek naar zijn verbannen waakhond. Dat is zeer tegen de zin van zijn oom, een autoritaire heerser en kattenfan die het op honden gemunt heeft. Wes Anderson koos opnieuw voor stop-motion en dat konden we alleen maar toejuichen. De dromerige cineast heeft ditmaal ook feilloos de vinger aan de pols en strooit kwistig met maatschappijkritiek.

3. Shoplifters

Mens en maatschappij staan opnieuw tegenover elkaar in Hirokazu Kore-eda's laatste. De Shibata's nemen een verwaarloosd en schuchter meisje in huis. Middelen zijn beperkt en jobs zijn schaars in het hedendaagse klimaat. Om in het onderhoud te kunnen voorzien moet elkeen echter zijn steentje bijdragen, op welke manier dan ook... Wat betekent het om een familie te zijn? 'Shoplifters' geeft alvast één antwoord en het is niet het meest voor de hand liggende. Ging verdiend aan de haal met de Gouden Palm dit jaar.

4. Beautiful Boy

Als je met twee films in dit overzicht staat, mag je zonder twijfel dé acteur van het jaar genoemd worden. Jonkie Timothée Chalamet schitterde niet alleen in het prachtige 'Call me by your name' (zie verder in dit overzicht), maar zette ook een topprestatie neer in 'Beautiful Boy', het Hollywooddebuut van Felix Van Groeningen. Een ijzersterke film over de verslaving van een jonge tiener en de hulpeloosheid die zijn familie en vooral zijn vader daarbij voelt. Puur en eerlijk acteerwerk, een geweldige soundtrack en erg realistische dialogen. Laat die Oscarnominatie maar komen!

5. First Man

Met een gigantisch budget voor zijn portret rond Neil Armstorng kon wonderkind Damien Chazelle naar de sterren en daar voorbij. Toch houdt hij het verhaal achter 's werelds bekendste astronaut bijzonder integer met af en toe een cinefiel hoogstandje waarvan je mond openvalt. De ijzersterke Claire Foy (Armstrongs vrouw) moet met lede ogen en rechte rug toekijken hoe haar man, gespeeld door een akelig ijzige Ryan Gosling, zich emotioneel losrukt van zijn gezin. Dat doet hij met zijn blik op de maan en met zijn overleden dochter in gedachten. Ook op technisch gebied toont Chazelle opnieuw meesterschap. De gammele gevaartes die Armstrong de ruimte en de geschiedenisboeken inschoten, voelen buitengewoon claustrofobisch, terwijl je voeten ritmisch mee tikken op de akkoorden van Justin Hurwitz. 'First Man' en 'La La Land' mogen qua showbizzgehalte dan lichtjaren uiteen liggen, toch ze hebben één gemeenschappelijke deler. In 2019 zal het namelijk opnieuw Oscarbeeldjes regenen voor Chazelle. 

6. Call me by your name

De liefdesfilm van het voorjaar was ongetwijfeld dit meesterwerk van de Italiaanse regisseur Luca Guadagnino. In de hete zomer van 1983 logeert de zeventienjarige Elio (een buitengewoon sterke Timothée Chamalet) bij zijn vader aan de zonovergoten Italiaanse Riviera. Hij spendeert er zijn dagen aanvankelijk met luilekkeren in de zon en flirten met het Franse meisje Marzia. Tot Oliver (Armie Hammer), de zelfzekere, arrogante Amerikaan, arriveert. Wat volgt is een fascinerend liefdesspel van aantrekken en afstoten. Naast de puike acteerprestaties konden ook de sterke dialogen en de oorstrelende soundtrack op applaus rekenen. 

7. The Shape Of Water

Nog meer (onmogelijke) liefde in dit ietwat vreemde sprookje van Guillermo Del Toro. De film speelt zich af begin jaren 60 en draait rond de stomme Elisa (Sally Hawkins), die als poetsvrouw in een laboratorium van het Amerikaanse leger in Baltimore werkt. Na een ‘ongeval’ moet ze een streng beveiligde ruimte met een watertank schoonmaken. Daar ontmoet ze een mensachtig amfibiewezen dat meteen haar nieuwsgierigheid prikkelt. Het wezen kan niet praten, net als zij. Er ontstaat al snel een diepe band tussen de twee buitenbeentjes. Dankzij de straffe cinematografie en goeie acteerprestaties volgens ons de terechte winnaar van de Oscar voor Beste Film. 

8. Lady Bird

"Greta Gerwig doet waar vele beginnende regisseurs enkel van kunnen dromen: een zo goed als perfecte debuutfilm afleveren. Met ‘Lady Bird’ weet ze iedereen rond haar vingers te winden", schreef onze recensent een paar maanden geleden. Het is dus duidelijk: deze film is echt een meesterwerkje. Hoewel de film geen enkele Oscarnominatie kon verzilveren, wist dit coming-of-ageverhaal een gevoelige snaar te raken. Het puberleven van Christine ‘Lady Bird’ McPhearson (Saoirse Ronan), de moeilijke relatie met haar moeder (Laurie Metcalf): het is allemaal heel herkenbaar in beeld gebracht. Een regisseur waar we ongetwijfeld nog veel lekkers van gaan zien! 

9. Der Hauptmann

Films over de Tweede Wereldoorlog, je vindt ze in alle maten en gewichten. Met 'Der Hauptmann' brengt regisseur Robert Schwentke een originele kijk op het genre. De film speelt zich af tijdens de laatste dagen van de Tweede Wereldoorlog, waar anarchie en willekeur de overhand nemen. De vluchtende korporaal Willi Herold vindt een achtergelaten uniform van een kapitein van de Duitse Luchtmacht. Vermomd als 'Hauptmann Herold' verzamelt hij soldaten om een denkbeeldige opdracht uit te voeren die hij persoonlijk van Hitler zelf zou gekregen hebben. Een waargebeurd verhaal dat goed gedocumenteerd in beeld gebracht wordt. Een betere blik op het succes van het fascisme zal je niet krijgen!

10. I, Tonya

Ook in de categorie waargebeurd: de biopic 'I, Tonya'. De film vertelt het verhaal van Tonya Harding (Margot Robbie), de eerste Amerikaanse vrouw die een triple axel landde op een kampioenschap kunstschaatsen. Er werd haar meteen een rooskleurige toekomst voorspeld met titels, media-aandacht en olympische medailles. Ware het niet dat haar atypische familiale achtergrond road to success in de weg stond. Robbie schittert en samen met de geweldige Allison Janney (als Lavona Harding) brengt ze een van de meest beklijvende moeder-dochterrelaties op het grote scherm. Een loeiharde en oorverdovend ongemakkelijke film die toont waartoe de mens in staat is en tegelijk waartoe we nooit in staat zullen zijn: ons neerleggen bij onze afkomst en de feiten die bewijzen dat het leven oneerlijk is en altijd zal zijn. Pijnlijk goed! 

NATIONAAL

11. Patser

"Een Italiaanse Limburger die een Antwerpse Marrokaan speelt? Schandalig!" Het Vlaamse filmlandschap stond even op zijn kop toen bekend werd dat Matteo Simoni gecast werd als allochtone gangster in 'Patser'. Wij nemen hier even de tijd om deze klaagzang tegen te spreken, want Simoni volbracht deze acteerklus met glans. Zo'n ruw karakter neerzetten zonder geloofwaadigheid te verliezen; dat moet je kunnen. Billal Fallah en Adil El Arbi kennen ook duidelijk hun gangsterklassiekers, maar missen in al hun gewelddadig enthousiasme wat originaliteit. Toch is 'Patser' sterk voor een Vlaamse productie, met een extra pluim voor het hyperactieve montagewerk. 

12. Girl

Lukas Dhont zijn transgenderdrama is ongetwijfeld de belangrijkste Vlaamse film van het jaar. Zowel thematisch als visueel scheert hij hoge toppen. Nieuwkomer Victor Polster speelt en danst met weinig woorden en een ongeziene elegantie de pannen van het dak. Dat leverde hem welverdiend de Prijs voor Beste Acteur op in de 'Un Certain Regard'-sectie in Cannes. Ook scriptgewijs zijn er weinig woorden nodig om een emotionele mokerslag uit te delen. De film mag ondertussen dan uit de Oscar-race liggen; Lukas Dhont heeft zonder twijfel zijn stempel gedrukt op het internationale filmlandschap!

13. Rabot

De opruiming van een Gents getto. Het levert een uiterst strakke registratie op van de uitzichtloos- en verlatenheid in een gefaald sociaal experiment: drie woontorens die in de jaren zeventig gebouwd werden in een arbeiderswijk moeten tegen de grond. 'Als je te veel vogels in dezelfde volière steekt, pikken ze elkaar dood', verzucht een bewoonster. Strak, maar diep menselijk, schrijnend, soms hilarisch en vooral nooit belerend. Na een uiterst succesvolle passage op het Film Fest Gent in 2017, dit jaar op het grote én kleine tv-scherm te zien.

14. Niet Schieten

Dat Jan Decleir nog altijd een van de beste Vlaamse acteurs ooit is, werd dit jaar opnieuw duidelijk in het bijzonder sterke 'Niet Schieten'. In een van zijn beste films vertelt regisseur Stijn Coninx het dramatische verhaal van David Van de Steen, die bij een overval van de Bende van Nijvel zijn zus en zijn ouders heeft verloren. Daarnaast focust 'Niet Schieten' ook op het verhaal van Davids grootvader, die 25 jaar naar gerechtigheid heeft gezocht. Ok, niet alle acteerprestaties zijn even geweldig, maar dat neemt niet weg dat deze film zijn plek in dit overzicht meer dan verdiend heeft.

15. Engel

De nieuwe worp van regisseur Koen Mortier volgt de ontmoeting van de prostituee Fae (Fatou N'Diaye) en de wereldberoemde sportman Thierry (Vincent Rottiers). Tijdens zijn vakantie in Senegal wordt hij halsoverkop verliefd op de Afrikaanse schoonheid. Wat volgt is een bezwerende film, zowel narratief als visueel, met sterke acteerprestaties van relatief onbekende acteurs. Een van de toppers van het Filmfestival in Oostende dit jaar.