Het beste van 2018 - boeken

Ook in 2018 is weer heel wat moois bijeengeschreven en verschenen. Er is een nieuwe vintage Van der Heijden, Klaus Manns 'De vulkaan' is een herontdekte parel en  David Van Reybrouck zorgt voor een streepje licht met zijn inspirerende 'Odes'. Maar het allerschoonste en verrassendste van 2018 vind je hieronder, op de longlist voor de Cutting Edge Awards 2019, aja. 

Nederlandstalig

1. Marente de Moor, 'Foon'

een prachtig gruwelijk boek, een afdaling naar het dier binnenin, een reiken naar het instinctieve

Als Marente de Moor een suffix als titel mag kiezen, dan mogen wij dat ook. Oer, zo vatten we deze nieuwe roman van de Moor graag samen: een oerdegelijke vertelling over de oerkracht van de natuur. 

2. Peter Terrin, 'Patricia'

Terrin weet zijn mysterieuze droomsfeer uitgekiend op te roepen

‘Patricia’ houdt het midden tussen een geniale droomnovelle en een plezierig tussendoortje, maar het is vooral een illustratie van de verslavende en bevrijdende kracht van een verhaal. 

3. Rachida Lamrabet, 'Vertel het iemand'

bijzonder intrigerende roman die zowel ontroert, prikkelt als scherpe morele vragen aan de orde stelt

Lamrabet weet wederom belangrijke thema’s en onderwerpen aan te halen. Racisme, het witte superioriteitsgevoel en meest van al: de vergeten en omzeggens volstrekt genegeerde rol van jonge Maghreb strijders tijdens WO I. Een deel van onze geschiedenis dat niet in de geschiedenisboeken te lezen is en hier een geromantiseerde vertaling krijgt. 

4. Gaea Schoeters, 'Zonder titel #1'

vermoedelijk het beste boek van het jaar 

'Man verlaat vrouw en reist met jeugdliefde naar Italië', vat Gaea Schoeters haar eigen plot samen. Het resultaat is een ambitieuze, alomvattende roman over de liefde, de dood, het leven en de tijd. Vakkundig gecomponeerd en steengoed geschreven. 

5. Pieter Waterdrinker, 'Een dame in Kislovodsk'

Waterdrinker brengt als correspondent uit Moskou verslag uit over de Russische samenleving

'Een dame in Kislovodsk' is een veelzijdige verhalenbundel waarin een beeld wordt geschetst van een land dat elke dag blijft verbazen. Wie dit boek uit heeft, ontkomt niet aan de indruk dat Pieter Waterdrinker met de jaren aanzienlijk beter is geworden. Het is uitkijken naar wat de man nog allemaal in de pen heeft zitten.

6. Marieke Lucas Rijneveld, 'De avond is ongemak'

Rijneveld legt de machteloosheid van de mens bloot

Het harde universum waarin deze personages het tegen het noodlot moeten opnemen, heeft veel weg van de naturalistische literatuur uit de negentiende eeuw. Daarnaast lazen we ook een vleugje Proust in dit debuut: de beschrijving van erg sensitieve herinneringen en haar door en door individuele beeldtaal maken van deze roman een schilderij. 

7. Daan Heerma Van Voss, 'Noem het liefde' 

Liefde in tijden van sociale media

‘Noem het liefde’ is dan ook niet de zoveelste liefdesroman in een rijtje, neen, het is een liefdesroman van deze tijd, voor deze tijd. 

8. Jeroen Theunissen, 'Jouw huid' 

Een passionele relatie tussen twee geliefden die de lezer in de ban houdt

'Jouw huid' is omwille van een afwisselend vertelperspectief - Griff (ik-vorm) en Ama (jij-vorm) - en Brussel als een soort derde personage knap van opbouw. Dit is doordacht proza van een schrijver wiens romans in stijgende lijn evolueren.

9. Jerry Goossens, 'Tot bloed op het droge'

Een prangende ideeënroman, waarin het spanningsveld rond migratie op een eigenzinnige manier wordt belicht.

Wat als de rollen werden omgedraaid? Wat als Nederlanders moeten vluchten voor het water en zij zelf elders de aangespoelden worden? Dit is literatuur op z'n best: een krachtige - maar ook prachtige - pil tegen racisme, onbegrip en verbittering.

10. Elvis Peeters, 'Brood'  

Een uiterst intens geschreven roman

'Brood' sluit naadloos aan op 'De ontelbaren', maar is beklemmender, al was het maar omdat Elvis Peeters door middel van korte hoofdstukken de lezer in een wurggreep houdt. 'Brood' doet bijwijlen aan een geactualiseerde versie van 'Mijn kleine oorlog' van Louis Paul Boon denken, op de best mogelijke manier. 

Vertaald

1. Jesse Ball, 'Census'

Op bijzonder essentiële en aangrijpende manier schrijft Ball over gemis en de betekenis van verlies

In de witregels vind je onder meer de onuitsprekelijke liefde van een vader voor zijn kind (of via een omwegje: broederliefde), de kwetsbaarheid van het leven en hoe het toeval zijn onnavolgbare ding doet.

2. Lisa Halliday, 'Asymmetrie'

3. Uwe Timm, 'Icarië'

4. Tayari Jones, 'Een ongewoon huwelijk'

Gaandeweg word je helemaal meegesleept in de lotgevallen van dit ‘ongewone’ huwelijk

Toegegeven: dat Oprah Winfrey deze roman op handen draagt, zal Jones’ carrière ongetwijfeld een stevige boost gegeven hebben. Toch verdient deze roman zoveel meer dan dat alleen. Zo is ‘Een ongewoon huwelijk’ via de mix van traditie (het instituut huwelijk) en meer eigentijdse elementen (racisme..) een overweldigende, door grootse emoties aangedreven roman.

5. Richard Powers, 'Tot in de hemel' 

Tot in de hemel’ is eco-fictie, maar laat tomeloze ambitie horen

De grote sterkte van dit boek is vooral te vinden in de slimme, geslepen en sluwe opbouw en structuur. Zo word je als lezer al snel meegesleurd in een buitensporig ambitieus plot waarbij personages en met wetenschappelijke inzichten verweven verhaallijnen een complex, maar ontzettend overtuigend geheel vormen.

6. Rusland-special: Svetlana Aleksijevitsj en Masha Gessen

De toekomst is geschiedenis

Rusland, Rusland, Rusland op tv - of toch een heel klein stukje ervan. Voor het volledige plaatje zit je goed bij Nobelprijswinnares Svetlana Aleksijevitsj en journaliste-activisite Masha Gessen. Twee must-reads!  "En in Rusland? Daar is de ster van vadertje Stalin weer rijzend. Het is niet langer onbetamelijk om respect te tonen voor ’s mans ‘verwezenlijkingen’. Er is terug nood aan een sterke man die het land kan verenigen, hoor je. Die man zou dan Poetin heten. Of hoe de geschiedenis zich als een slang steeds weer in de staart bijt."

7. Haruki Murakami, 'De moord op Commendatore' 

We kunnen er niet omheen: de meester is terug.

Murakami schrijft niet, hij boetseert. Wikt en weegt. Meet af. Nauwkeurig en helder. Maar met 'De moord op Commendatore' wordt duidelijk dat hij ook herkauwt. Hij recycleert trucs en vertrouwde ingrediënten, beelden en metaforen. Deze roman is glad, doorzichtig en cheesy. En toch is deze roman verdomd goed. Duizend bladzijden lang houdt hij zijn lezer aan de pagina's gekluisterd en voert hij ons mee naar een plek waar verschillende werelden door elkaar heen lopen. Wie doet hem dat na? 

8. Junpei Gomikawa, 'Menselijke voorwaarden' 

Het is traag, het is gruwelijk, het is typisch menselijk

Een fascinerend boek over de Japanse (oorlogs)maatschappij, maar vooral een verhaal over mensen die worstelen met zichzelf en hun menselijkheid. Het doet je nadenken over jouw positie in de wereld, je eigen menselijkheid. Een absolute aanrader, bekroond met vijf sterren

9. Louise Erdrich, 'Toekomstig huis van de levende god' 

De hele roman bevat een filmische, beeldende kracht. 

Het tweede deel, dat begint met het zinnetje "Ze hebben ons", laat zich bij uitstek lezen als het scenario van een grimmige speculatieve thriller. De mensen van Hulu weten wat gedaan nu het tweede seizoen van 'The Handmaid's Tale' is ingeblikt.

10. Marek Sindelka, 'Materiaalmoeheid' 

Met korte zinnen en een klinische stijl geeft Šindelka de lezer een urgent en wanhopig gevoel

‘Materiaalmoeheid’ is de krachttoer van een ongelooflijk beloftevolle auteur, een pleidooi voor menselijkheid en mededogen, een verademing in vreemde en onrustige tijden. Geef dit boek de kans om je mee te slepen en te ontroeren, ook al zal het pijn doen.