Toneelgroep Amsterdam 2, 'Bloedbruiloft'

Die Sternen der Heimat sind immer dabei

In de jaren dertig van de vorige eeuw wilde Federico García Lorca met ‘Bloedbruiloft’ de ondergeschikte positie van de vrouw aan de kaak stellen, alsook de verstikkende mores van traditionele relaties en familiebanden op het platteland. Nu wordt het stuk geënsceneerd  in Frascati, voor een modern publiek, met Toneelgroep Amsterdam 2 als crew en Julie Van den Berghe aan het roer. De verwachtingen zijn hooggespannen. Welke rol speelt eerwraak in onze tijd?

Van den Berghe heeft bij de bewerking van het stuk hulp gekregen van dramaturg Jona Hoek, en dat was een slimme zet. Lorca’s tekst barst van de symbolen en poëtisch surrealisme, en schept zo een onheilspellende sfeer, die voor de beginnende theaterbezoeker even schitterend als onbegrijpelijk is. In de nieuwe bewerking zijn er scènes ingekort, maar er is ook het nodige aan toegevoegd, zodat er tekstueel gezien genoeg te genieten valt. Dankzij de puntige dialogen bevat ‘Bloedbruiloft veel humor.

Tegelijkertijd dragen juist de dialogen bij aan de opbouw van de verstikkende sfeer. Moeder, een typisch geval van een verbitterde weduwe die in haar verdriet wil blijven hangen, beklaagt zich bij haar zoon omdat hij haar voor zijn bruid zal verlaten. Die bruid is van verkeerde huize, en ook al eens eerder verloofd geweest. Meer is er niet nodig om van een gerucht een sappige roddel te maken, waar het hele dorp graag in bijt. Terwijl het gezelschap luistervinkend binnen de gewenste kaders blijft, loopt de bruid er wankelend overheen. Je hoopt dat ze niet zal vallen, dat het rotmens ongelijk krijgt.

Tevergeefs. Al op de bruiloft gaat het mis. De gemeenschap heeft zich feestend opgesloten in een kubus, waar ze doorlopend hun hoofd uit ramen en deuren steken om van de daken te schreeuwen hoe gelukkig ze zijn. Feitelijk is de dansruimte een grote wachttoren met lijfwachten die een oogje in het zeil houden. De bruid en haar minnaar weten zich eraan te onttrekken, en genieten samen nog enkele minuten vol passie van het leven. Dan waait het als een nachtkaarsje uit, en is de bruid weer veroordeeld tot vier muren, een stapel IKEA-meubels en haar schoonmoeder.

De voorstelling doet recht aan Lorca’s thema. Het duo Hoek-Van den Berghe creëert dankzij de afwisseling van liedjes, poëtische teksten en zwartgallige, maar grappige gesprekken ook veel vaart in het verhaal. De acteurs zijn vrijwel steeds tegelijkertijd op het podium en belichamen de spionage- en klikcultuur, waarbij er tussendoor ook veel ruimte is voor ongemakkelijke stiltes tussen families die nog een appeltje met elkaar te schillen hebben. De vlucht van de bruid komt desalniettemin als een verrassing. Door haar neiging het verlangen naar haar minnaar te onderdrukken hebben wij er vrijwel niets van gezien. Had zij achter de rug van de dorpelingen om niet wat vaker kunnen flikflooien met hem in plaats van met haar verloofde? Ze hebben het lekkerste voor het laatst bewaard, terwijl wij honger leden.

Ook de muziekkeuze is opvallend: geen jammerklanken van cantaores, maar Oost-Duitse socialistische liederen. Die gaan niet zozeer in op het lijden van een bruid en haar onmogelijke liefde, maar versterken het gevoel dat je niets kunt doen zonder je familie erbij te betrekken. ‘Die sternen der Heimat sind immer dabei.’  Zelfs rouwen mag je niet alleen doen. Dat is de boodschap van deze voorstelling, die verder in het midden laat wie zich tegenwoordig schuldig maakt aan eerwraak, en of je eigenlijk wel kunt spreken van schuld. Er rijzen juist nieuwe vragen op. Want is er echt iets mis met ouders die het beste voor hun kinderen willen?

Details Podium
Bloedbruiloft_Krijn_van_Noordwijk
Auteur: Federico García Lorca
Regie en tekstbewerking: Julie Van den Berghe
Dramaturgie en tekstbewerking: Jona Hoek
Vertaling: Dolf Verspoor
Scenografie & Belichting: André Joosten
Kostuums: Katrien Baetslé
Spel: Dragan Bakema, Peter Bolhuis, Robert de Hoog, Chris Nietvelt, Lauranne Paulissen, Frieda Pittoors, Laurien Riha
Fotografie: Jan Versweyveld
Co-productie: TA-2 en Frascati Producties
Location:
Frascati
Datum opvoering:
2013-12-01 00:00:00
Datum premiere:
01/12/2013 u