Theatergroep Carver, 'Café Lehmitz'

Legendarische 'Café Lehmitz' is een voorstelling die niemand mag missen

Op een avond in 1968 ging de Zweedse fotograaf Anders Petersen in Hamburg een biertje drinken. Hij kwam terecht in café Lehmitz, een kroeg in de rosse buurt. Hij zat er aan de bar met hoeren, alcoholisten en pooiers. In de twee jaar daarna kwam Petersen regelmatig terug en van de foto's die hij maakte stelde hij in 1978 het boek 'Café Lehmitz' samen. Alle stamgasten waren toen inmiddels verdwenen of overleden.

Geïnspireerd door dit fotoboek maakten de acteurs van theatergroep Carver in het begin van de jaren negentig de voorstelling 'Café Lehmitz'. Zo belangrijk als Petersens boek was voor de documentairefotografie, zo legendarisch werd deze voorstelling voor de Nederlandse mime. Na de première was het meteen al een hit. De recensies kopten met 'een gouden miniatuurtje' en 'hartveroverend meesterwerkje', het Amsterdamse publiek stond straten ver in de rij en de voorstelling won verschillende prijzen. Nu, ruim 20 jaar later, tourt 'Café Lehmitz' weer door Nederland. Met bijna dezelfde mensen op het toneel en achter de schermen. Een feestje met een zwart randje. Want theatergroep Carver is in de cultuurbezuiningen geschrapt en houdt op te bestaan.

In het decor van een verlopen jaren 70 kroeg kijken we naar de vier stamgasten van 'Café Lehmitz'. We zijn stille voyeurs, net als fotograaf Petersen. Ze weten wel dat wij er zijn maar hebben het te druk met hun eigen én elkaars neuroses om zich met ons bezig te houden.

De personages maken in de voorstelling geen psychologische ontwikkeling door. Ze zijn wie ze zijn. In deze kroeg, op dit moment. Beppie Melissen is verlopen chic. In een krampachtige poging om de deftige dame te blijven die ze waarschijnlijk ooit was, klemt ze voortdurend haar handtas onder haar arm. Een pose die ze maar moeilijk vol kan houden. Als de façade breekt, lacht ze zelf het hardst om haar eigen platte grappen en weet ze met haar kwetsende opmerkingen de sfeer op scherp te zetten.

De andere vrouw in het café, Leny Breederveld, is haar tegenpool. Dikke wollen jas, hoofddoek, grote moonboots maar wel een iets te kort rokje. Ze geeft elke man die dat wil zijn gerief op de toiletten. Maar als puntje bij paaltje komt, is ze niet zo naïef en dommig als ze lijkt.

René Groothof (die de rol van Jim van der Woude overneemt) is de meest lawaaierige van het stel. Hij praat net iets hard en zijn bewegingen zijn groot. Hij lijkt in alles te worden gedreven door een gevoel van onmacht en woede. Een Don Quichot die vecht tegen zijn eigen windmolens en soms zelf het onderspit delft.

Zodra René van 't Hof beweegt, voelen we de spanning in de zaal toenemen. Iedereen zit op het puntje van zijn stoel om maar niets te hoeven missen. Als tragikomische vieze man is hij weergaloos in zijn bewegingen en mimiek. De manier waarop hij neurotisch een gevulde koek eet, hoe hij in zijn slaap langzaam van een stoel glijdt of door het café danst: alles is even indrukwekkend.

Dat we aan het einde van de voorstelling nog steeds niets van de personages weten, is niet erg. We herkennen ze allemaal. Uit het echte leven. Waar we ze soms tegenkomen, meewarig aankijken om ons daarna weer snel om te draaien. Zoals Halbe Zijlstra in zijn cultuurbeleid theatergroep Carver de rug toekeert. 'Ik loop niet weg, ik ga ergens naartoe', roept het personage van Beppie Melissen tijdens de voorstelling. En zo zal het zijn. Carver is niet weg, ze is ergens naartoe. Om zonder twijfel ooit weer terug te komen. Maar tot die tijd is 'Café Lehmitz' een voorstelling die niemand mag missen.

Details Podium
Regie: Mirjam Koen
Spel: Beppie Melissen, Leny Breederveld, René Groothof, René van ’t Hof
Scenefotografie: Ben van Duin
Location:
Stadstheater Zoetermeer
Datum opvoering:
2012-11-17 00:00:00