TeZukA

Dans als kalligrafie

Na het overweldigend succes van Eastmans 'Babel' laat choreograaf Sidi Larbi Cherkaoui zich voor de nieuwe voorstelling, 'TeZukA', inspireren door mangatekenaar Osamu Tezuka. Japanse muziek, manga en kalligrafie zijn het vertrekpunt. De dansers gaan de confrontatie aan met de geprojecteerde tekeningen, nemen de rol van Tezukas mangafiguren aan en nemen de Japanse tekentaal over in hun danstaal.

De voorstelling start speels met een lezende danser. Met een boek van Tezuka tussen zijn tenen rolt en springt hij over de scène. We zijn benieuwd naar wat hij leest. Een centrale figuur is er niet, want de focus verschuift tussen de verschillende dansers die rollen uit de mangastrips vertolken. De meest bekende figuur is Astro Boy, een robotjongen die alles in het werk zet om mensen en robotten te verzoenen: een schitterende vertolking die de stripfiguur tot leven brengt.

Naast de striptekeningen zien we hoe Sidi Larbi Cherkaoui ook kalligrafische tekeningen verwerkt in zijn dans. De strakke lijnen van de kalligrafie weerspiegelen zich in de bijna mathematische bewegingen van sommige choreografieën. Zonder zijn eigen stijl en taal te verloochenen, brengt Cherkaoui de Japanse inspiratie naar binnen. De dans geeft een kijk op een cultuur die voor velen enkel in clichés te vatten is.

De grote troef in deze voorstelling zijn de grote geprojecteerde mangatekeningen en kalligrafische letters. De dansers staan in interactie met de tekeningen. De personages manipuleren de geprojecteerde figuren, maar worden zelf ook geduwd en gevormd door de projecties. De tekeningen zijn een verlenging van hun lichaam. Dit wordt mooi samengebracht in een scène waarin twee dansers als een kalligraaf op andere dansers tekenen en hun bewegingen richting geven. De vloeiende bewegingen van het penseel dirigeren de lichaamsdelen. Het is één van de vele scènes die blijven hangen na de voorstelling.

Daar ligt echter ook het probleem van 'TeZukA'. Wat we onthouden van deze voorstelling, zijn vooral stukken dans, tekstfragmenten en losse beelden. Tekst speelt een grote rol in dit stuk. We leren hoe Osamu Tezuka is opgegroeid, hoe de atoombommen op Hiroshima en Nagasaki een aanleiding waren om te beginnen tekenen. Ook enkele verhalen van stripfiguren komen aan bod, maar het is onmogelijk om het allemaal te volgen en samen te brengen. Veel van het visuele gaat verloren door de tekst, terwijl net dat beeldende de sterkte is van het stuk. Beelden, choreografie, lijnen, muziek, tekst en verhaal overdonderen ons. De choreograaf geeft ons de rust niet om alles te laten bezinken en de beelden voor zich te laten spreken.

Het eindbeeld van 'TeZukA' laat ons dan wel weer naar adem happen. Een rijzende zon verschijnt op het witte scherm en kleurt de scène in een rode gloed. De vecht- en dansscènes baden in een rode waas tot een kleine zwarte wolk zich verspreidt. De duisternis brengt alles tot een doodse stilte: de atoombom die alles uitroeit en waarna enkel een volledige heropbouw mogelijk is.

'TeZukA' is een feest voor de zintuigen, maar de toeschouwer wordt te vaak gedwongen om te kiezen tussen tekst en beeld. De tegenstelling tussen het sobere zwart-wit van de kalligrafie en de soms wat kleurrijke kitsch van de manga is interessant, maar wordt niet genoeg uitgebuit. Het mysterie van de Japanse cultuur, taal en muziek wekt de nieuwsgierigheid wel op. Na deze voorstelling wil je meteen een strip van Osamu Tezuka ter hand nemen om je voor een tweede maal te laten onderdompelen in de Japanse cultuur.

 

Details Podium
Muziek: Nitin Sawhney
Acteur: Jon Filip Fahlstrom, Damien Jalet, Kieran Brown, Satoshi Kudo, Daniel Proietto, Guro Nagelhus Schia, Helder Seabra, Huang Jia Hao, Li-Bo , Vebjorn Sundby, Shintaro Oue
Choreografie: Sidi Larbi Cherkaoui
Copyright afbeeldingen: deSingel
Locatie: De Singel Antwerpen
Gezelschap: Eastman
Location:
De Singel Antwerpen
Datum opvoering:
2011-09-29 00:00:00
Datum premiere:
28/09/2011 u

Nieuwsbrief 7/7