Museumnacht: 'Moraalridder'

Kippenvel en piramides

De Moraalridder-route van de Museumn8 draait om vrijheid, gelijkheid en de rechten van het individu, binnen en buiten Amsterdam. Vannacht gaan we van Iran naar Indië, van opgejaagde Joodse Amsterdammers naar Turkse demonstranten.

We beginnen in het SMBA (Stedelijk Museum Bureau Amsterdam), waar in een performance van Cindy Moorman ‘de relatie tussen groep en individu’ centraal staat. De performers dragen wit, zwart, geel, rood of blauw; de witte groep vormt een levende piramide, terwijl de blauwe op een kluitje staat, de neuzen tegen elkaar, en de gele groep zich op allerlei manieren aan elkaar vastklampt en zo een berg lichamen vormt. Het is een mooi, intrigerend gezicht, maar de ruimte is eigenlijk te klein om er recht aan te doen. Als we weer buiten staan is de witte groep net op weg naar de Dam, om hun piramide in volle glorie op te bouwen.  

Wij slaan af naar de Herengracht, waar in het gezellig drukke Castrum Peregrini onder andere de tentoonstelling ‘Speaking from the heart’ te zien is. Het is een groepstentoonstelling van werk van Iraanse kunstenaars, voornamelijk uit Teheran. De zelf uit Iran afkomstige Soheila Najand geeft een korte rondleiding en vertelt over de link tussen beeld en woord in Iraanse kunst en hoe kunstenaars uitdrukking geven aan de angst die hoort bij het leven in een dictatuur. Het is subtiel, fijnzinnig werk. Hier komen we nog een keer terug.

Van poëtische Iraanse kunst belanden we in Museum van Loon middenin Nederlandse welvaart, compleet met schilderijen van blozende Hollandse kindertjes in stijve kragen. In het grachtenhuis van de schatrijke VOC-familie Van Loon, prachtig ingericht met blauw vogeltjesbehang en kroonluchters, is in het kader van het project ‘Suspended histories’ ook werk van kunstenaars uit Azië en Oceanië te zien – waar de familie het geld voor al dit moois vandaan haalde dus. Op de trap passeren we het portret van Willem van Loon, mede-oprichter van de VOC en stamvader van de familie. Wat zou hij hier wel niet van zeggen?

In de Hollandsche Schouwburg, waar in de Tweede Wereldoorlog Joodse Amsterdammers werden opgesloten in afwachting van deportatie, staan we waar ooit het podium van het weelderige en succesvolle theater stond. Er worden gedichten van Hanny Michaelis voorgelezen en een gids vertelt over de mensonterende omstandigheden in de schouwburg tijdens de oorlog. Op de binnenplaats is een foto te zien, gemaakt door Lydia, een meisje wiens balkon uitkeek op deze binnenplaats en die op een dag hier haar beste vriendin Greetje en haar moeder zag staan. Het is een rare, spookachtige gewaarwording om op diezelfde plek te staan, middenin de nacht. ‘Kippenvel,' zegt een meisje naast ons.

Een eindje in oostelijke richting zoeken we de warmte op in Mediamatic, waar het Turks olieworstelen tot onze spijt al afgelopen is maar er nog genoeg te zien is. Op een groot scherm worden foto’s geprojecteerd van demonstraties in Turkse steden. ‘Resistance for justice, democracy, freedom’ staat er op een bord; ‘the revolution was not televised, but tweeted’ op een ander. De Van Gendthallen zijn hoog en tochtig, maar er worden onder begeleiding van een ouderwetse, rechtopstaande piano Turkse liederen gezongen (met veel bijval van het publiek), er hangt een schommel aan het dak, en iedereen nipt tevreden van zijn drankje. We kruipen nog wat dichter tegen de verwarming aan en kijken terug op een gedenkwaardige nacht.        

Details Expo
Location:
Amsterdam
Datum opvoering:
2013-11-02 00:00:00
Datum premiere:
03/11/2013 u