Milo Rau, IIPM & CAMPO, ‘Five easy pieces’

Rau(w) in Porto

Sarajevo, Buenos Aires, Warschau en Perth: het is slechts een kleine greep uit de resem steden waar ‘Five easy pieces’ dit seizoen nog zal neerstrijken. En de voorbije maanden werd de voorstelling bovendien al in ettelijke metropolen ontvangen, waaronder Berlijn, Singapore en Barcelona. Kortom: het journalistieke theater van Milo Rau is de wereld aan het veroveren.

Hoe dat komt? Een hypothese is dat heel wat abonnees van grote theaterhuizen zijn vervreemd van de creaties van intellectuelen die toneel naar verluidt van haar volkse authenticiteit hebben beroofd. Wat Rau alleszins niet doet, is afstand creëren tussen het publiek en de narratieve context. Integendeel vertrekken zijn producties vaak vanuit de leefwereld van de mensen in de zaal. Relevant theater is voor Rau een must.

Abstractie zoeken regisseurs dikwijls op om via hun medium iets te kunnen zeggen over de wereld, zonder de bühne daarbij te herleiden tot een plaats voor anekdotiek. Dat deze tendens zodanig is doorgeschoten dat vandaag enkel een bepaalde niche wordt bediend, is pertinent onjuist. Toch is het een feit dat een deel van het publiek zich niet meer bediend voelt door de makers. Of documentair theater, dat anekdotiek juist wel in het voetlicht plaatst, het format van de toekomst is, blijft echter zeer de vraag.

In vijf eenvoudig opgevatte hoofdstukken grasduint ‘Five easy pieces’ in het leven van de piepjonge acteurs, en in dat van Marc Dutroux. De regisseur laat kinderen die nu ongeveer de leeftijd van Dutroux’ slachtoffers hebben en dus nog niet geboren waren toen de feiten zich voordeden, in de huid kruipen van zowel de gedupeerden als van bijvoorbeeld de vader van de dader. De ongecompliceerde eenvoud van hun spel, de oprechtheid van hun engagement en de onschuld van hun hele wezen: het spreekt uit elke zin en het maakt de gruwel van de feiten extra voelbaar.

Precies omdat de acteurs kinderen zijn, kunnen ze zonder morele scrupules de feiten uit de doeken doen. Laat deze voorstelling er een zijn met volwassenen, en de teneur mist elke sprankel speelsheid. Dat Rau op video als een parallel spoor ook volwassenen integreert, is dan ook een overbodige geste. De verbeeldingskracht van het infantiele wordt overigens niet klassiek ‘geënsceneerd’, want de jeugdige esprit vindt op natuurlijke wijze zijn weg naar de voorstelling. Er zit duidelijk veel van de kinderen zelf in de uiteindelijke opvoering.

Tegenover de onbevangen puurheid plaatst Rau Hendrik Van Doorn, die de vertaling van een journalistiek register naar de realiteit belichaamt. Het levert Brechtiaanse momenten op die de toeschouwer herinneren aan de theatrale vorm en haar fundamentele onbetrouwbaarheid, hoezeer Rau de identiteit van de kinderen ook een plaats geeft. Het spanningsveld tussen de zogenaamde waarheid van de vertelling en de fictie van het toneel vormt kortom een intrigerende toegevoegde laag.

Wie dit vertaalt naar de media in het algemeen, weet dat Rau behalve een ontroerende voorstelling ook een kritische voetnoot heeft willen plaatsen bij hoe we als samenleving de realiteit soms kapen om haar binnen het keurslijf van onze beeldcultuur te doen passen, enkel en alleen om pathetisch effect te ressorteren.

‘Five easy pieces’ zal voormalige abonnees overigens niet massaal opnieuw naar het theater lokken. Rau beroert en doet glimlachen, maar bij het procedé van deze voorstelling komt ook ballast kijken. Het is dus te hopen dat Rau als toekomstig leider van het NTGent de komende jaren ook meer intellectueel theater een plaats blijft geven.

Details Podium
Rau(w) in Porto
Concept, tekst & regie: Milo Rau
Dramaturgie: Stefan Bläske
Spel (2 casts): Rachel Dedain, Aimone De Zordo, Fons Dumont, Arno John Keys, Maurice Leerman, Pepijn Loobuyck, Willem Loobuyck, Blanche Ghyssaert, Polly Persyn, Lucia Redondo, Peter Seynaeve, Pepijn Siddiki, Elle Liza Tayou, Winne Vanacker, Eva Luna Van Hijfte, Hendrik Van Doorn
Performance film: Sara De Bosschere, Peter Seynaeve, Hendrik Van Doorn , Jan Steen, Ans Van den Eede, Johan Leysen, Pieter-Jan De Wyngaert, Annabelle Van Nieuwenhuyse
Foto's: Phile Deprez
Productie: Campo, IIPM
Location:
Teatro Municipal do Porto
Datum opvoering:
2017-09-22 00:00:00
Datum premiere:
14/05/2016 u