Maatschappij Discordia, 'Dumas/LaDame/DeSade'

Een universum aan mogelijkheden.

Al aan het achtste deel van hun Weiblicher Akts zijn de dames van Maatschappij Discordia ondertussen aanbeland. In deze reeks voorstellingen vanuit het vrouwelijk perspectief gaven ze eerder al een stem aan mevrouw Macbeth en de moeder van Oedipus. Nu is het de beurt aan Marguerite Gautier uit Alexandre Dumas fils' La Dame aux Camélias. Tegen de sociale mores in begint de aan tbc-leidende courtisane een relatie met een jongeman uit de bourgeoisie. Wat op zich al een bitterzoete aanklacht tegen de conventie is, wordt in de handen van Maureen Teeuwen, Miranda Prein en Annette Kouwenhoven een goudmijn. Door het verhaal in dialoog te laten treden met het libertijnse gedachtengoed van Markies De Sade, maken zij van Weiblicher Akt 8: Dumas/LaDame/DeSade een veelzijdige bevraging van maatschappelijke codes, liefde en genderrollen.

Dumas/LaDame/DeSade opent als een wervelstorm. Meteen beginnen de dames een discussie over de naïviteit van de relatie, om dan de dood van Marguerite na te spelen en een anekdote over De Sade op te hangen. Met een frivole filosofeertrant rijgen ze spontaan de verhaalfragmenten, persoonlijke reflecties en metacommentaren aan elkaar. ‘Zullen we nu het bad doen?’ – ‘Nu al?’ - ‘Ja, dit lijkt me wel het juiste moment.’ Het is heerlijk luchtig én onnavolgbaar tegelijkertijd.

Waar de Weiblicher Akts in hun opzet al iets feministisch hebben, zet Discordia deze voorstelling ook in als een directe aanklacht tegen de ondergeschikte positie van vrouwen. Onze heldin mag dan ontuchtig zijn, ze wordt ook beschreven als een ‘engel’, ze komt naar voren als het meest kritische en meest bewuste personage en ook al is de relatie gedoemd om uit elkaar te vallen, toch probeert Discordia haar meer te bieden dan een machteloze slachtofferrol. Maar hun sterkste wapen is wel De Sade. Met zijn teksten achter de kiezen ontmantelen ze het arbitraire systeem waarmee maatschappelijke voorschriften zoals moraal en kuisheid tot stand komen. ‘Niet waar de grens ligt, is van belang, maar dat die er is.’

Toch heeft Discordia niet de intentie om een helder, sluitend betoog op te zetten. Veel liever dwalen ze doorheen zijsporen om daar bij toeval ruwe diamanten aan te treffen. Zo gaan ze eerder de breedte in dan één facet uit te diepen. Hun gedachtegangen bouwen niet altijd op elkaar voort en vaak doven die ook voortijdig uit met een weifelende ‘nou ja'. Wat ze doen, is vooral de mogelijkheid tot kritische reflectie scheppen zonder die ook expliciet uit te voeren. Daardoor ontstaat er veel ruimte om de voorstelling zelf aan te vullen, maar daardoor boet de voorstelling ook aan daadkracht in. De vluchtigheid en de onoverzichtelijkheid waarmee de dames ballonnen opwerpen, zorgt ervoor dat die ballonnen ook even snel weer plat gaan.

De kracht van Dumas/LaDame/DeSade zit hem, zoals altijd bij Discordia, in de intelligentie waarmee ze uiteenlopende teksten, bronnen en invalshoeken met elkaar verbinden tot een gelaagd spanningsveld opdoemt. Daarbij zetten ze in op suggestiviteit: je moet steeds zoeken naar de verbanden in hun onnavolgbare gedachtenkronkels. Wat de voorstelling vooral tegen zich lijkt te hebben, is de tijd. De vorm voelt belegen aan. Waar die meanderende filosofeertrant ooit zo spitsvondig was, lijken de dames nu wat aan te modderen zonder uiteindelijk iets wezenlijks gezegd te hebben. En de keuze om potentieel op te wekken zonder dat te concretiseren, zorgt ervoor dat de voorstelling ook onvolkomen aanvoelt. Hoe doorwrocht Dumas/LaDame/DeSade ook is, het is te vrijblijvend.

Details Podium
Van en met: Annette Kouwenhoven, Maureen Teeuwen, Miranda Prein
In een speciale rol: Jan Joris Lamers
Choreografie: Patrice Kennedy
Copyright Foto's: Bert Nienhuis
Productie: Maatschappij Discordia
Datum opvoering:
2018-01-26 00:00:00
Datum premiere:
26/01/2018 u