Atelier Bildraum, 'i c o n'

Een korset van referenties

Het werk van Atelier Bildraum was van meet af aan programmatisch van aard, met de beeldruimte van het theater als het voorwerp van onderzoek. Dat vertaalt zich niet alleen in het voortdurende vormonderzoek van de scène, maar het zit ook in iets kleins als de typografie die het gezelschap hanteert. De nieuwste voorstelling ‘i c o n’ heeft andermaal de kenmerkende letterspatiëring. Tracking heet dat. Sporen nalaten, ruimte installeren.

‘i c o n’ voegt een nieuwe oefening toe aan dat onderzoek. Zaal 2 van de Kortrijkse Budascoop is voor deze première op het interregionale NEXT-festival heringericht tot haar architecturale basisvorm: een vierkante doos. Daarbinnen vinden architect Steve Salembier en fotografe Charlotte Bouckaert de ruimte opnieuw uit.

Centraal staat een open fotostudio: een verhoogd vlak met in diagonale opstelling statieven, camera’s en softboxen. Het publiek krijgt de tribune rondomrond toebedeeld. Als in een derde kader vormen de muren van de zaal een immens projectiescherm. Wanneer achtereenvolgens acteur Tibo Vandenborre en sopraan Lieselot De Wilde elkaar fotograferen en filmen, worden die beelden in real time met behulp van vier beamers op de hoeken achter de statieven geprojecteerd. De hoeken daarnaast dienen voor het libretto. Want ‘i c o n’ is ook een opera.

‘i c o n’ is veel. Misschien wel te veel. Fotoshoot, filmset, opera en onderzoeksruimte. De inspiratie voor de tekst komt van de cultstatus die ‘L’inconnue de la Seine’ kreeg, een jonge vrouw die op het eind van de 19e eeuw door verdrinking stierf en wiens identiteit onbekend bleef. De afbeelding van haar gezicht bleef echter voor de eeuwigheid bewaard. De combinatie van haar dode ogen en raadselachtige glimlach maakten van haar de Mona Lisa van Parijs. Reproducties sierden de schoorsteenmantel van talrijke poètes maudits.

Het begin van Sabryna Pierres libretto is gedurfd. De tekst van ‘The End’ van The Doors wordt volledig overgenomen. De keuze daarvoor is in deze context overduidelijk, maar zet wel heel expliciet de toon. Het verveelde opdreunen door Tibo Vandenborre brengt gelukkig wat contrast. Even gedurfd is het om de hedendaags klassieke muziek van componist Frederik Neyrinck te verweven met enkele klassiekers uit de populaire muziek. The Doors, The Velvet Underground en Suicide op het laatst vormen een muzikaal raamwerk van reproductie, terwijl Neyrincks composities een lange tocht door het troebele water van de Seine vertolken.

‘i c o n’ is een merkwaardige tijdscapsule, die drie belangrijke momenten van beeldreproductie met elkaar verenigt. De voorstelling werkt als een Rubik’s kubus. Als je lang genoeg draait, snap je ook de logica erachter. Nog meer dan zijn voorgangers is ‘i c o n’ een spel met de vorm. Net goed, lijkt Bildraum te willen zeggen. Identiteit is op zich al een construct en elke mediëring ervan vermenigvuldigt dat niet ongevaarlijke spel.  

Tussen de letters van ‘i c o n’ gaapt een blik op de geschiedenis van de hedendaagse beeldcultuur. Wie dat wil, ziet zelfs kort even de techniek van Muybridge passeren. Daarrond een korset van tekst met woorden als ‘juxtapositie’. Daaronder golft een onderwatertapijt van Frederik Neyrinck dat doet denken aan de doemreizen van Luigi Nono. Met drie muzikale ankerpunten die tussen somber en vrolijk laveren. En tussen al die referenties moet Lieselot De Wilde als een tot leven gewekte Ophelia doen wat een sopraan doorgaans niet doet: de camera hanteren. Je zou van minder nederig gaan acteren. Het is heel wat, deze voorstelling. You better watch your step.

Details Podium
regie en scenografie: Charlotte Bouckaert, Steve Salembier
Compositie: Frederik Neyrinck
Libretto: Sabryna Pierre
Coach Dramaturgie: Bart Capelle
Zang en spel: Lieselot De Wilde
Spel: Tibo Vandenborre
Dirigent: Joey Marijs
Klarinet: David Kweksilber
Trombone: Koen Kaptijn
Viool: Marijke van Kooten
Cello: David Bordeleau
Contrabas: Quirijn van Regteren Altena
Lichtontwerp: Eric Soyer
Kostuums: Lieve Pynoo
Techniek: Pino Etz, Roel Snellebrand , Wim Piqueur
Stage Techniek: Wout Clarysse
Tekst Boventiteling: Joris Wouters
Productieleiding: Isabel Vermeulen, Ilka De Wilde , Kristel Deweerdt
productie: LOD muziektheater
coproductie: Calouste Gulbenkian Foundation Lisbon, Asko|Schönberg Amsterdam, Théâtres de la Ville de Luxembourg, Vooruit Gent, Snape Maltings UK, Kunstencentrum BUDA, NEXT Festival
Location:
Kunstencentrum BUDA
Datum opvoering:
2018-11-14 00:00:00
Datum premiere:
14/11/2018 u