Jazz Middelheim 2017

Sterke tweede dag

De 36ste editie van Jazz Middelheim kende vrijdag een sterke tweede dag, getuige het hoge aantal sterren dat we hieronder uitdelen aan de verschillende artiesten. Al waren er ook enkele bands die ons niet helemaal konden overtuigen.  

Portico Quartet (****)

Portico Quartet mocht het festival op vrijdag openen. De band komt binnenkort met een nieuw album, 'Art in the age of automation', en die titel bleek meteen heel toepasselijk. Live toonden ze namelijk dat ‘automatisch’ niet betekent dat alles op gestructureerde rolletjes loopt, wel dat de muzikanten hun muziek niet altijd zelf in de hand hebben. Dat resulteerde soms in chaos, maar dan in de vorm van een chaotische schoonheid. Ze brachten sterk werk uit al hun kwartetalbums, met zelfs het gloednieuwe 'A luminous beam' en 'City of glass' als hoogtepunt. 

Mark Guiliana Beat Music (****)

Mark Guiliana speelde op donderdag al met het Mark Guiliana Jazz Quartet, maar ook op vrijdag liet hij zich goed omringen voor zijn Beat Music. Bassist Morrissey en toetsenist Lindner kregen ruim de tijd om te improviseren en soleren en we hoorden achtereenvolgens een lange, knappe bas-, synth- en drumintro. Toch drukten naast de strakheid van de ritmesectie vooral de gemoduleerde toetsen en Wurlitzer hun stempel op deze muziek.

De gitaareffecten op de synths maakten ambientklanken die ons af en toe aan een jazzy Tycho deden denken, maar verder voelden we vooral de escalerende groove van bijvoorbeeld STUFF. Vanaf de cover van Bob Marleys ‘Johnny Was’ kwam de saxofonist van het kwartet mee op het podium en kregen we alweer nieuwe genre-invloeden te horen. Met hun eclectische muziek en bijzondere songstructuren – zonder dieptepunt, enkel een zwaartepunt in het midden en hoogtepunt aan begin en eind – wisten Guiliana en co het publiek volledig voor zich te winnen.

Matthew Herbert’s Brexit Big Band (***)

Na 23 juni 2016 richtte Matthew Herbert zijn Brexit Big Band op. Het project wil muzikanten van overal verbinden en grenzen overschrijden. Het verwonderde dan ook niet dat hij op Jazz Middelheim een microfoon in het publiek dropte om zang, geklap en sssht-geluiden op te nemen en live te samplen. Ook op het podium zelf maakte de man veel statements. Zijn internationale koor scheurde The Daily Mail in stukken, en niet gewoon omdat dat een leuk geluid oplevert. Af en toe meenden we zelfs niet naar een muzikaal optreden maar naar een performance te kijken, vooral wanneer de artiesten zich gingen verkleden met maskers van Trump en Johnson op hun hoofden. 

De enorme bezetting (orkest, koor, begeleiding, zangeres en Herbert zelf) waagde zich aan de uitersten van de bigbandmuziek: atmosferische, zelfs gezellige jazz en daartegenover het in dit geval hysterische genre van de musical dat het verhaal van de Britten dus erg expliciet moet verkondigen. Gelukkig leverden deze politieke acties ook gewoon mooie poëzie op (‘Be still, and still be here’) en was de muziek fijn gebracht.

The Cinematic Orchestra (***)

Van nu jazz over popjazz tot free jazz en zelfs too free jazz. The Cinematic Orchestra begon als toonaangevende band in het genre, maar laat het wat ons betreft stilaan afweten. Ja, ze speelden songs die we hoopten te horen (‘Man with a movie camera’, ‘Channel 1 Suite’, ‘Ode to the big sea’) maar niet in de uitvoering waar we op hoopten. Wat op plaat mooi gelaagd klinkt, is live gewoon te veel. Zeker als de muzikanten niet allemaal even strak spelen, kan het al snel een rommeltje worden.

Op Jazz Middelheim speelde de band minder nieuw werk dan enkele maanden geleden in de AB, maar hield wel ‘The reveal’ over. Met teksten als ‘Leave the fear behind’ tonen ze zich niet langer de meest geïnspireerde band. Dat de drukte van hun complexe jazz achterwege blijft, mag evenwel geen probleem zijn: waar ‘Familiar ground’ nog haast saai klonk tegenover het ritme van de andere songs, was ‘Breathe’ zelfs een verademing. Vooral dat a-capellaeinde, want wat kan de zangeres zingen. Ze bewijst zich als een waardige opvolgster van Fontella Bass en stuurt ons daarmee toch enigszins voldaan richting de Club.

Foto's door Jazz Middelheim-huisfotograaf Bruno Bollaert