V/C, ‘Symphonie no. 6 ‘Pastoral’ & Le Portrait musical de la nature’

Meester en knecht

Met uitzondering van de negende symfonie passen er gemiddeld twee Beethoven-symfonieën op één cd. Voor de meeste uitvoerders is de keuze dan ook snel gemaakt: een uitgave met twee symfonieën doet het immers steeds goed aan de kassa. De leden van de Akademie für Alte Musik Berlin maken er echter sinds jaar en dag een sport van om minder evident repertoire op de agenda te zetten, dikwijls gekoppeld aan partituren die een breed publiek aanspreken. Datzelfde recept nemen ze mee naar hun jongste opname, met enerzijds Beethovens zesde symfonie – bijgenaamd ‘Pastorale’ – en een onbekend werk van een zekere Justin Heinrich Knecht.

Willekeur is evenwel niet aan het Akamus besteed. Waar de natuur een centrale rol vervult in de volledig programmatische symfonie van Beethoven, zo staat ook het stuk van Knecht in het teken van het landschap. De bijnaam van diens ‘Grande Simphonie’ luidt dan ook niet toevallig ‘Le Portrait musical de la nature’. Gecomponeerd 23 jaar voor Beethoven het legendarische opus 68 aan zijn oeuvre zou toevoegen, is het in de meest letterlijke zin een verklanking van een natuurervaring zoals iedereen er een zou kunnen meemaken. Beethovens vijfdelige ‘Pastorale’ volgt uiteraard een soortgelijk discours, waarbij de afzonderlijke delen atmosferische titels meekregen die in de muziek tot uiting komen, zoals ‘Storm’ of ‘Herderslied’. Knecht gaat evenwel een pak verder qua aanduidingen op de partituur, want de handeling van het ruim twintig minuten durend stuk is op de voet te volgen aan de hand van de beschrijvingen die de componist zijn uitvoerders en toehoorders meegaf.

Gezien Knechts compositie nog tijdens de gloriedagen van het classicisme voltooid werd, breken de zogenaamd woeste uitspattingen van een storm nergens radicaal met de toen geldende esthetische voorschriften. Beethovens opus 68 is in dat opzicht beduidend meer revolutionair, al kiest het Akamus met de concertmeester als aanvoerder voor een milde aanpak. De historische instrumenten zorgen logischerwijs voor een doorzichtige sound, waar het ensemble nadrukkelijk op inzet. Esthetica prevaleert boven intensiteit, wat in de ‘Pastorale’ resulteert in een ongewoon zachtzinnige maar bijgevolg opmerkelijk poëtische lezing. De vergelijking met Beethoven kan Knecht overigens niet doorstaan. Diens ‘Grande Simphonie’ is een prettige ontdekking als gedateerde vingeroefening, maar ontbeert artistieke identiteit en evocatieve overredingskracht. Volgende keer dan toch een tweede Beethovensymfonie opnemen?

Details Album
Meester en knecht
Ensemble: Akademie für Alte Musik Berlin
Concertmeester: Bernhard Forck
Label: Harmonia Mundi
Distributie: PIAS