V/C, ‘Alfred Brendel – Live in Vienna’

Vaarwel vakman!

De pianowereld was in rouw toen Alfred Brendel enkele jaren geleden afscheid nam van de bühne. Weliswaar verbindt hij zijn naam nog af en toe aan een lezing, maar in de hoedanigheid van uitvoerder heeft hij het podium vaarwel gezegd. Toch laat Decca zijn archieven geen stille dood sterven. Niet voor het eerst haalt het label met andere woorden concertopnames van onder het stof. Zo zijn deze keer Schumanns pianoconcerto en Brahms’ Händelvariaties aan de beurt.

Ongeveer een kwart eeuw scheiden het concerto van het solorepertoire. Interpretatief lijkt Brendel echter geen dag verouderd te zijn. Iedereen weet dat de pianist zich bij live-uitvoeringen zelden op een foutieve noot liet betrappen, en toch zijn zijn opvoeringen niet gekooid door een haast verstikkende zucht naar esthetisme. Brendels schoonheidsgevoel is in zekere zin menselijker: zijn toucher is niet omfloerst, zijn zinnen vloeien niet naadloos in elkaar over, zijn klank raakt niet aan de onwaarschijnlijkheid. Met andere woorden: Brendel spéélt.

De pianist voert niet naar het transcendente register van de muziek, maar naar haar viscerale oorsprong, zowel in historisch als in humaan opzicht. De romantiek zoals Brendel die bij Schumann en Brahms begrijpt, maakt hij dan ook formeel aanschouwelijk. Vooral in de Händelvariaties is zijn retoriek gericht op het ontleden van de vormprincipes. Brendel beluisteren, is onmiddellijk zijn doorzicht in de muziek aanvoelen, en datzelfde inzicht langzaam ook verwerven. Zijn behandeling van het materiaal heeft weliswaar niet het fonkelende karakter van hedendaagse uitvoeringen, maar voorbij alle uitvoerdersvertoon toont de pianist zich in deze live-opname uit 1979 als een medium, een instrument dat de partituur zelf laat communiceren met het publiek.

Wie avontuur zoekt en wie eist van interpreten dat ze minstens een stuk van zichzelf in hun repertoire injecteren, komt bij Brendel misschien niet helemaal aan zijn of haar trekken. Zijn fans worden echter aangetrokken tot zijn soms haast stuurs in de praktijk gebrachte vermogen om de muziek in al haar tijdloosheid te laten resoneren. Dat lukt in het Schumannconcerto bijvoorbeeld geweldig, met beeldig ornament, prikkelende fraseringen en vooral veel ambacht. Onder leiding van Sir Simon Rattle schippert ook de Wiener Philharmoniker tussen trouw aan het verleden en een uit de kluiten gewassen klankideaal dat ongemeen hedendaags aandoet, overigens met fantastische blazers.

Een Schumann om te loven dus, en een Brahms waar het vakmanschap van af spat.

Details Album
Vaarwel vakman!
Piano: Alfred Brendel
Dirigent: Sir Simon Rattle
Orkest: Vienna Philharmonic
Label: Decca
Distributie: Universal Music Belgium