V/C, ‘Kindertotenlieder, Rückert-Lieder & Four Lieder op. 2’

Hoor, een hart huilt…

Waar muziek ophoudt muziek te zijn, dat is waar de Duitse sopraan Anne Schwanewilms Mahlers ‘Kindertotenlieder’ situeert. Ze benadert de vijfdelige cyclus als vijf staties van een rouwproces, waarin het hele gevoelsmatige spectrum – van hemeltergend verdriet tot ongeloof, van afgrijzen tot woede – vervat zit. Met begeleider Malcolm Martineau wordt het vijfentwintig minuten durend afscheid een intieme dialoog, waarin stem en klavier elkaar aanvullen in geaarzel en gestotter. Je reinste sprakeloosheid wordt klank, daar waar de toehoorder monddood achterblijft.

Veel meer dan de georkestreerde adaptaties, brengen deze versies de luisteraar dichter naar de amorfe kern van Mahlers gevoelsleven. Niet de luisterrijke kleuren, noch de verlichtende details, wel pure integriteit. Ideaal voor iemand als Schwanewilms, die er niet voor terugdeinst zich oneindig kwetsbaar op te stellen. Haar mix van energie en fragiliteit doorheen ‘In diesem Wetter’, haar moederlijke warmte in ‘Wenn dein Mütterlein’, haar onaardse poëzie in ‘Nun will die Sonn’so hell aufgeh’n’: het maakt een meer complete interpretatie van de ‘Kindertotenlieder’ eigenlijk ondenkbaar.

Ook de ‘Rückert-Lieder’ zijn overigens een perfect substraat voor de emotionele diepte die Schwanewilms telkens weer opzoekt. De religieuze extase van ‘Um Mitternacht’ is een fenomenaal culminatiepunt, het onvolprezen ‘Ich bin der Welt abhanden gekommen’ een moment waarop tijd lijkt op te houden te bestaan. Telkens voelt en vult Martineau de sopraan trouwens schitterend aan. Ook zijn esthetische benadering is immers niet gericht op het uitbuiten van het lyrisch potentieel, maar integendeel op het genereren van een zuiver gevoelsmatig palet.

Het lichtere materiaal, zoals ‘Scheiden und Meiden’, gaat Schwanewilms minder glansrijk af, hoewel het duo ook hier Mahlers pittige karakteriseringen uitzonderlijk goed aanvoelt. Bovendien mag ook ‘Liebst du um Schönheit!’ niet onvermeld blijven als een onbetwistbaar hoogtepunt. Kortom deze opname wordt ongetwijfeld een van dé Mahler-referenties voor de komende jaren.

Als prelude bij Mahlers veelvuldige blijken van hartzeer, voorzag Schwanewilms het opus 2 van Schönberg. De meer mystieke toets vult de sopraan enigmatisch in, terwijl Martineau met het soort tact dat hem nu eenmaal in de vingers zit de toetsen afstoft. Begint het gezamenlijk zoeken op dit album bij een ongewoon intens ‘Erwartung’ (nomen est omen, nietwaar?), dan eindigt dit recital met een weergaloze dubbele muzikale openbaring. Amen.

Details Album
Hoor, een hart huilt…
Sopraan: Anne Schwanewilms
Piano: Malcolm Martineau
Label: Onyx
Distributie: Harmonia Mundi
Jaar:
2015