Randy Newman, 'Dark Matter'

De muzikale gesloten instelling

Op zijn album 'Bad Love' hoorden we: 'This is my country/These are my people/This is the world I understand'. Newman beluisteren is een wereld betreden waarin demagogen thuis zijn. Onwaarschijnlijk genoeg slagen nogal wat luisteraars erin de overtuigingen van zijn personages te verwarren met die van Newman zelf. Zijn enige hit ('Short people'), waarin hij discriminatie en vooringenomenheid op de hak nam via een nonsensicale tekst ('Short people got no reason to live'), leverde hem een doodsbedreiging op. De dictatuur van het letterlijk interpreteren is van alle tijden.

We kunnen ons dan ook voorstellen dat zijn nieuwste worp opnieuw een aantal mensen zal ergeren. Eerst en vooral is er zijn messcherpe stem. Hij klonk bij zijn debuut reeds als een uiterst kribbig mannetje, waarachter je tweehonderd jaar slavenarbeid op een bloedhete plantage vermoedde. Er zijn Newmans arrangementen, die steevast ingenieus in elkaar geschroefd zijn - we hoorden hier alweer een volledige staalkaart van Amerikaanse muziek de revue passeren - en gloedvolle strijkorkesten bevatten. Deze muziek dwingt tot aandachtig luisteren. Wanneer we onze autoradio opzetten, durven we al eens te denken dat dat een marginale activiteit is.

Maar de steen des aanstoots bevindt zich vooral in de personages die hij hier alweer opvoert. In 'Putin' hoorden we: 'He drives the ladies crazy/When he takes his shirt off/Makes me wanna be a lady'. Het leunt aan bij cabaret. Newman vertolkt op een manier de blues van de outcast, waarvan 'Lost without you' een mooie illustratie vormt: 'They said: "Has he been drinking again? He can't take care of himself, Mama/We can't do this anymore"'. Terwijl je het beluistert, vormt er zich een film in je hoofd.

'Sonny boy' doet dan weer denken aan Bob Dylans 'Blind Willie McTell': een bevlogen ode aan een bluespionier, die hopelijk opnieuw wat mensen in contact brengt met het werk van Sonny Boy Williamson. Eenzelfde behandeling valt de Cubaanse nachtegaal Celia Cruz te deel in 'Brothers': 'But the one whom is love is/Celia Cruz/The greatest singer in the world today', waarna Newman eventjes transformeert in een Noord-Amerikaanse Ruben Gonzales. Klasse.

Maar het prijsstuk is openingsnummer 'The great debate' waarin Newman een fictieve rechtszaak opvoert tussen creationisten, atheïsten en wetenschappers. Het nummer verschiet continu van klankkleur en vertelperspectief. Het lijkt ons sterk mochten we dit jaar nog een nummer horen met dezelfde spankracht en humor.

De spuuglelijke hoes doet denken aan een gestencild schoolkrantje, de inhoud bevindt zich op eenzame hoogte.

Details Album
Platenlabel: Nonesuch records
Jaar:
2017
Tracks:
  • The great debate
  • Brothers
  • Putin
  • Lost without you
  • Sonny boy
  • It's a jungle out there (V2)
  • She chose me
  • On the beach
  • Wandering boy