Maurice Ravel, ‘Daphnis & Chloé’

De liefde voor de lust

In ‘Het boek van de lach en de vergetelheid’ schetst Milan Kundera in enkele zinnen de bucolische gesteldheid van Daphnis en Chloé. De schrijver stelt zich het koppel voor liggend in het gras, zich vaag bewust van zoiets als lust, zij het zonder de precieze handelingen te kennen via dewelke erotiek zich een weg naar buiten baant. Het is volmaakte liefde, een momentum vlak voor het ontwaken van de perversie van de seksualiteit. Precies van die arcadische idylle heeft Ravel een onwerelds mooie partituur weten te maken.

Dat de pastorale tot op vandaag bekendheid geniet, is voor een groot stuk aan de componist te danken. De kleurrijke orkestratie, de idiomatische originaliteit, de symfonische verbeeldingskracht en de detaillistische schriftuur maken de partituur tot een waar klassieker. Helaas zijn het niet zelden slechts extracten of de beroemde suites uit ‘Daphnis & Chloé’ die op cd verschijnen. Een realisatie van het integrale ballet is niet uniek, maar evenmin een wapenfeit dat zich frequent voordoet.

Hoe dan ook is deze nieuwe opname bij Naïve uitzonderlijk. De Franse dirigent François-Xavier Roth zette met Les Siècles immers een uitvoering op poten met authentieke instrumenten. Dat is markant, want bij repertoires uit de twintigste eeuws wordt er vaak blindelings naar materiaal van hedendaagse makelij gegrepen. Roth gelooft echter dat het klankbeeld ingrijpend wijzigt wanneer men beroep doet op de originele hout- en koperblazers. Evenzeer historisch verantwoord is het gebruik van darmsnaren, wat inderdaad resulteert in een alternatieve strijkersklank.

Allemaal komt het Ravels dromerige, feeërieke stijl ten goede. De kopers domineren de totale balans niet, maar mengen uitstekend met de strijkers, wier warmte en wendbaarheid ongewoon zijn. De houten blazers hebben dan weer een karakteristiek timbre, wat in deze narratieve muziek uitstekend past. De ronkende diepte van de fagot, het ongrijpbare en transcendente van de fluit van Marion Ralincourt, de directheid van de hobo en de poëtische sonoriteit van de klarinet: het komt geweldig samen in een opname die zich als een bloedstollende vertoning voor het oog en het oor van de luisteraar voltrekt.

Het koor, dat de muzikale belichaming is van de natuurelementen, nestelt zich bovendien fenomenaal binnenin het orkest. Maakt Roth van de instrumentalisten vertellers, dan worden de stemmen instrumenten. De symbiose is compleet, de dichterlijke kwaliteit optimaal. Een album dat over enkele maanden in tal van eindejaarslijsten zal opduiken, zoveel is nu al zeker.

Details Album
De liefde voor de lust
Dirigent: François-Xavier Roth
Ensembles: Les Siècles, Ensemble Aedes
Fluit: Marion Ralincourt
Label: Naïve
Distributie: PIAS