Louis Couperin, ‘Dances from the Bauyn Manuscript’

Barokke romantiek of romantische barok?

Er loopt wat rond op de klassieke podia. Een violist houdt er als hobby het tunen van snelle wagens op na, een pianist verzamelt parfums van verschillende decennia oud. Juist, die laatste is Pavel Kolesnikov, de Rus die volgend jaar zijn dertigste verjaardag viert. Als hij al tijd zal nemen om te vieren, want de agenda van deze rijzende ster raakt maar niet leeg. Later dit jaar belooft Hyperion een Beethoven-cd uit te brengen, die nu al fel geanticipeerd wordt door de critici die zijn opnames geconcentreerd rond werk van Tchaikovsky en Chopin de hemel in prezen. Kolesnikovs meest recente cd ligt bij de pers echter wat gevoeliger. Is Louis Couperin immers niet bij uitstek een componist die op klavecimbel zou moeten uitgevoerd worden?

Kolesnikov haalt zijn schouders op voor purisme. Wat hij met Couperins muziek doet, heeft niet als bedoeling een klavecimbelachtig effect te genereren via een vleugelpiano. Integendeel heeft de Rus naar een eigen esthetische beleving gezocht, een manier om Louis Couperins werk, waarvan wordt gezegd dat het model mag staan voor de Franse benadering van het toenmalig in zwang zijnde klavier, uit het specifieke tijdskader te halen en in een tijdloos vacuüm opnieuw uit te vinden. Waar de klavecimbel zichzelf als het ware vooruit stuwt vanuit de wetenschap dat een akkoordnoot snel verdampt en niet kunstmatig kan worden verlengd, maakt Kolesnikov juist gretig gebruik van het oprekken van het tijdsaspect. Zodanig dat het metrum uit de muziek lijkt weg te ebben, tot slechts een harmonisch omhulsel – de kern van de Couperinervaring volgens Kolesnikov? – overblijft.

Past Kolesnikov 19e-eeuwse idiomatische principes toe op bladmuziek uit de 17e eeuw? Zo eenvoudig laat zijn benadering zich niet begrijpen, want ze wortelt in de filosofische overtuiging dat niet de pianistiek noch de lyriek de kern vormen van Couperins stijl, maar wel de wijze waarop de componist omfloerst experimenteert met harmonieën die de ervaring minstens evenveel vertroebelen als haar verhelderen. De schoonheid van Couperin zit hem voor Kolesnikov dus in de mystiek, en het is inderdaad het mysterie dat hij in de suites uit het Bauyn manuscript opdiept. Daarvoor liet hij zijn Yamaha klavier op twee manieren afstellen: hier donker en wat wollig, elders precies en cassant. Onderweg verandert trouwens ook Kolesnikov toucher, van aftastend naar meticuleus en terug.

Gevolg is een ultraverfijnde opname, die de luisteraar niettemin in vertwijfeling achterlaat. Is dit Couperins ware gelaat?

Details Album
Barokke romantiek of romantische barok?
Piano: Pavel Kolesnikov
Label: Hyperion
Distributie: PIAS