Keith Jarrett, ‘A multitude of angels’

Zij die dolen, weten de weg

Keulen, Parijs, Wenen, Milaan, Tokyo, New York, Londen, Rio de Janeiro en nog een rits andere steden: bij ECM zijn de solo-concerten die Keith Jarrett in de voorbije decennia heeft gegeven uitstekend gedocumenteerd. Toen ‘A multitude of angels’ werd aangekondigd, leek scepsis op zijn plaats. Een vierdelige uitgave van een tournee door Italië, gedateerd oktober 1996? Levert dat geen soortgelijk resultaat op als de liveregistratie van het concert in het Scala van ongeveer anderhalf jaar eerder? Bovendien leek het label de voorbije jaren een soort marketingmachine rond Jarrett gebouwd te hebben. Meer heruitgeven dan nieuw werk aanleveren, het is doorgaans een veeg teken. De voorbode van een bijna uitgedoofde artistieke vlam?

Wie zoiets luidop heeft geopperd zonder de albums gehoord te hebben, mag beschaamd in een hoekje kruipen. En wel omdat de betreffende opnames stuk voor stuk van een ongelofelijke kwaliteit bleken te zijn. Dat is met deze concerten in Modena, Ferrara, Turijn en Genua trouwens niet anders. Oktober 1996 bleek een kantelpunt in Jarretts leven. Eigenlijk had de pianist al weken moeten toegeven aan de slopende vermoeidheid die hem dreigde te kelderen. Zelf blikt hij anno 2016 terug op de concertreeks als een aanslag op het gezonde verstand, waarbij een engelbewaarder hem behoedde voor een instorting op de bühne. Vandaar dus de titel.

Dat de vier concerten een twee jaar durende impasse zouden inluiden, kon niemand vermoeden. Doorheen de sets hoort men immers een muzikant op het toppunt van zijn creatieve kunnen, iemand wiens tomeloze verbeelding zich uit in meeslepende narratieven. Elk van de improvisaties die afklokken rond het half uur beschrijven een waaier aan gemoedsbewegingen, waarbij Jarrett zich door de logica van zijn muzikale bewustzijn laat leiden. Het lijkt er met andere woorden niet andersom aan toe te gaan: er is geen wil die de weg van de uitvoerder aanstuurt, wel integendeel.

De enorme golven die Jarrett spontaan uitdenkt, de energie die hij schijnbaar moeiteloos kan vasthouden, het spel tussen lyriek en groove, tussen eenvoud en complexiteit, tussen brutaliteit en esthetisme: het ademt de naturel van iemand die spreekt via zijn klavier. Dat ‘evidente’ karakter is een kernbegrip in de ervaring van deze improvisaties, die nooit vergezocht of gekunsteld aandoen. De opnamekwaliteit is bovendien superieur: niet alleen de vleugel, ook de ruimtelijkheid wordt telkens schitterend geëvoceerd. Alles samen genoeg om deze box een must voor Jarrett-liefhebbers te noemen.

Details Album
Zij die dolen, weten de weg
Piano: Keith Jarrett
Label: ECM
Distributie: New Arts International