Johann Sebastian Bach, 'Goldberg Variations'

Bach tussen pot, pint en de verzuchtingen eigen aan het leven

Philippe Thuriot is lang niet de eerste die een poging waagt om Bachs ‘Goldbergvariaties’ te transponeren naar een versie voor accordeon. Een aantal van zijn collega’s hebben hun adaptatie verre van onverdienstelijk opgenomen, waarbij vooral de herwerking van Teodoro Anzellotti – een paar jaar terug verschenen bij Winter & Winter – nog steeds fris en uitdagend klinkt. Het bewaren van de contrapuntische texturen van de dertig variaties is de grootste opgave die de vertolker te wachten staat. Ook op het klavier slagen uitvoerders er immers vaker niet dan wel in om deze opdracht tot een goed einde te brengen. Het evenwicht en de balans die tussen de verschillende stemmen bestaat: wanneer ze niet weloverwogen onder of boven elkaar worden geplaatst, dreigt Bachs hemelse muziek tot een helse brij te verworden, een meerstemmige overdosis die de luisteraar helemaal niet meer in vervoering kan brengen.

In plaats van aan de schrijftafel een adaptatie te concipiëren, groeide Thuriots visie bijzonder organisch. De man, wiens hart eigenlijk bij de jazz ligt, ontwikkelde zijn visie terwijl hij in het kader van Fabrizio Cassols ‘Pitié!’ (de soundtrack bij de gelijknamige choreografie van Alain Platel) de wereld rondreisde. Gevolg is geen transcriptie waarbij elke variatie logisch verder borduurt op de vorige, maar een coherent amalgaam van tegengestelde invalshoeken. Nu eens puntig en cassant, dan weer gericht op de verhalende lijn. Elders opnieuw energiek en geestig, nog later ingetogen of juist dramatisch. Thuriot probeert het spectrum van de variaties niet te reduceren tot een gave goudklomp, wel beitelt hij een ruwe diamant uit de amorfe grondstof. Quasi improvisatorisch springt de accordeonist met Bachs materiaal om, waarmee hij misschien het intellect en de harmonisch perfectie van het origineel beschadigt. Daar komt echter een enorm gevoelsmatig bereik tegenover te staan, een defilé van pure vindingrijkheid.

Kortom levert Thuriot niet zomaar een krampachtige bewerking af van een heilige partituur. Hij adapteert zodanig dat het werk zich naar zijn accordeon plooit, niet omgekeerd. Toch speelt hij elke noot die in Bachs partituur staat, blijft hij ver weg van waaghalzerij en zoekt hij nooit te expliciet de vrijheid op. Een mooiere ode aan Bach bestaat allicht niet. De geest van diens partituur wordt hier namelijk gerespecteerd en gekoppeld aan bodemloze inventiviteit, jarenlange technische ervaring en plezier. Het plezier van muziek waarmee je als uitvoerder vergroeid geraakt. Dat plezier brengt Thuriot via dit schitterende album over.

Details Album
Bach tussen pot, pint en de verzuchtingen eigen aan het leven
Accordeon: Philippe Thuriot
Label: Warner
In opdracht van: Klara
Distributie: Warner Music Benelux