Gustav Mahler, ‘Symphony no. 5’

Een weerzien met het (on)bekende

François-Xavier Roth? Is dat niet de stichter van Les Siècles, een ensemble dat groot geworden is met Frans repertoire uit de 19e en de 20ste eeuw uitgevoerd op historische instrumenten? Inderdaad heeft Roth de voorbije jaren de historische uitvoeringspraktijk van romantici en impressionisten gedocumenteerd binnen een met prijzen overladen discografie. Op zijn lauweren rusten is er voor de dirigent evenwel niet bij, want ook voor Gustav Mahler heeft hij een boon.

Met het Sinfonieorchestre Baden-Baden und Freiburg, een mineur orkest, blikte Roth ruim een half decennium terug een spraakmakende eerste symfonie in. Geen opname die resoluut voor het grote gebaar koos, maar integendeel een geïnteresseerde verkenning in Mahlers rijke universum. Deze interpretatie van Mahlers vijfde symfonie zet diezelfde teneur verder. Wat Roth doet met het repertoire waar hij mee geassocieerd wordt, doet hij hier ook: ‘herbeginnen’.

Roths lezing is geen Karajaneske of Bernsteinachtige kopie, wel integendeel: de dirigent onderzoekt zelf welke tempi de muzikale affecten recht doen, en dat levert een atypisch maar bijzonder fraai resultaat op. Alle ogen zijn uiteraard op het ‘Adagietto’ gericht, waarin Roth de tijd als rekbaar begrip hanteert. Lange pauzes, een soms wat slepende tred, doch vooral een souplesse die verraadt dat de interpretatieve logica aan de zinsbouw van de partituur gehoorzaamt, meer dan aan de starre wetmatigheden van de metronoom. Roth stapelt de strijkers met de nodige pathos, en de fors aangezette celli en bassen verhogen het elegische karakter, waarbij de keuzes nooit als sentimentele kitsch aandoen. En in de rest van de symfonie is dat evenmin het geval.

Het Gürzenich-Orchester Köln staat misschien niet als eersteklas te boek, maar de musici vertolken vanuit een nieuwsgierigheid en een dankbare affiniteit met hun aanvoerder. Dat net dit orkest meer dan een eeuw geleden de première van dit werk componeerde, is hooguit anekdotisch interessant. De originaliteit waarmee onder andere de contrasterende thema’s van het openingsdeel worden gekarakteriseerd, betekenen immers dat een ensemble zoals dit anders dan de geijkte kleppers nog in staat is om een partituur van A tot Z te herdenken. De volgehouden spanning doorheen het woelige tweede en het dankzij Roth adembenemend opbouwende slotdeel, naast Wunderhornachtige speelsheid in het scherzo, dat niet toevallig centraal gepositioneerd staat: de Fransman geeft het allemaal betekenis.

Wie dacht Mahler te kennen, mag met andere woorden direct langs de kassa passeren.

Details Album
Een weerzien met het (on)bekende
Dirigent: François-Xavier Roth
Orkest: Gürzenich-Orchester Köln
Label: Harmonia Mundi
Distributie: PIAS