Erich Wolfgang Korngold, ‘Violin Concerto & String Sextet’

Het cliché doorbroken

Een muziekcriticus als vader, een naam die refereert naar Mozart en een paar indrukwekkende geloofsbrieven van vooraanstaande componisten: Erich Wolfgang Korngold had alles om uit te groeien tot een van de meest gerespecteerde musici van de twintigste eeuw. Toch wordt hij vandaag slechts door een deel der ingewijden erkend als een genie. Sommigen hebben zijn uitstapjes naar Hollywood, die vanaf medio jaren ’30 met grote regelmaat plaatsvonden, nog altijd niet verteerd. Alsof een componist niet zowel concertmuziek als scores zou kunnen schrijven. Wie dat idee vandaag nog steeds aanhangt, leeft in het verleden!

Toen Korngolds vioolconcerto kort na de Tweede Wereldoorlog in première ging, was de man een gevestigde waarde. Gerecycleerd materiaal uit zijn werk voor Hollywood kleurt de integrale partituur, al is de teneur minder exuberant. Weliswaar is de vioolpartij erg veeleisend, toch dient de virtuositeit niet louter het romantisch ideaal van de solist als held. In hun geraffineerde, bijwijlen ongewoon tedere uitvoering laten violist Andrew Haveron en dirigent John Wilson schitterend horen dat dit opus 35 meer bestaansreden heeft dan alleen maar de feeërieke glitter die menig interpreet er al wist uit te halen.

De tweede beweging vormt de kern van het concerto, en dat neemt Haveron ter harte. Met zelden gehoorde intimiteit buigt hij sentimentele franjes om tot een haast impressionistisch gedicht, waarin het RTÉ Concert Orchestra een broos weefsel spint rondom de lyrische fragiliteit van de dominante stem. In de hoekdelen staan viool en orkest trouwens niet stereotiep concertant tegenover elkaar. Wilson duwt zijn musici niet in een tweederangs rol, maar kiest integendeel voor een sobere aanpak die de variatie qua orkestrale textuur maximaal laat renderen.

Helemaal anders is het strijksextet opus 10. Korngolds kamermuziek is zelfs voor veel doorwinterde liefhebbers onontgonnen terrein, maar Haveron – nota bene groot geworden als aanvoerder van het Brodsky Quartet! – kent het door en door. De teneur is modernistisch, het idioom nog zoekend, alsof Korngold zich aan het eind van zijn tienerjaren loopt af te vragen welk pad voor hem is weggelegd. De artistieke broeikas die Europa op dat moment was, klinkt in de polymorfe schriftuur door. Een boeiend tijdsdocument dus, bovendien met de grootst mogelijke toewijding vertolkt door het Sinfonia of London Chamber Ensemble.

Details Album
Het cliché doorbroken
Viool: Andrew Haveron
Dirigent: John Wilson
Orkest: RTÉ Concert Orchestra
Kamermuziekensemble: Sinfonia of London Chamber Ensemble
Label: Chandos
Distributie: Harmonia Mundi
Jaar:
2020