Werk ohne Autor

It's the art knock life

Acht jaar na 'The tourist' neemt Florian Henckel Von Donnersmarck opnieuw plaats in de regisseursstoel. Deze keer met een Duits langspeeldrama waarvoor hij zich liet inspireren door het leven van kunstschilder Gerhard Richter. Wie de zoveelste biopic in het rijtje verwacht, komt bedrogen uit. Von Donnersmarck draaide een ode aan de kunst en bij uitbreiding de kunst van het leven.

Centraal in het verhaal staat Kurt Barnert (Tom Schilling), schilder in spe, die in de loop van drie decennia een naam voor zichzelf probeert te maken als gevestigd kunstenaar. Zoals dat wel vaker gaat bij van die kunstige types, verloopt dat niet zonder slag of stoot. De hordes die Kurt moet nemen, zijn dan ook niet van de minste. Zo wordt zijn artistieke vrijheid steevast beknot door het regime van het fascistische NSDAP en later door de communistische DDR. In zijn privéleven gaat het hem al evenmin voor de wind. Zijn existentiële crisis als kunstenaar zet meer dan eens druk op zijn relatie met de beeldschone Ellie (Paula Beer). Dan is er nog die dekselse schoonvader (Sebastian Koch), een voormalig nazidokter die blijkbaar zijn lievelingstante Elisabeth de dood injoeg.

Het zijn vooral Schilling en Koch die glanzen in hun rol als absolute tegenpolen. De eerste symboliseert meer dan drie uur lang de kunstenaar pur sang, allergisch voor elke vorm van autoritaire propaganda. De tweede speelt de onverbeterde opportunist die de bedenkelijke moraal van het systeem waarin hij leeft nooit in vraag stelt.

Als we dan toch constructieve feedback mogen geven, dan is het wel net op dit laatste. De klassieke tweesplitsing tussen goed en kwaad werkt het acteerwerk in de hand, maar beperkt de ontwikkeling van de karakters. In die andere grote film van Von Donnersmarck ('Das Leben der Anderen') zien we evenzeer een man gebukt gaan onder het juk van een totalitair regime. Alleen is de zeitgeist daar onlosmakelijk verbonden met de psyche van het des te menselijkere hoofdpersonage. In 'Werk ohne Autor' is ze niet meer dan het decor waartegen het verhaal zich afspeelt. Resultaat is het gemis aan een innerlijk moreel dilemma dat het nodige reliëf aan de hoofpersonages had kunnen toevoegen. Binnen het immense tijdsbestek van de film had de regisseur nochtans ruim de tijd om hetzelfde trucje toe te passen.

Voor een film van 189 minuten is de uitdrukking 'lang van stof' niet helemaal misplaatst. Toch is deze film een cinemabezoek waard. Het geheel is knap in beeld gebracht en voorzien van een schoon streepje muziek. Componist Max Richter (geen familie van, maar wel even legendarisch in zijn vakgebied) nam de soundtrack dan ook voor zijn rekening. Richters muziek begeleidt waar nodig en verrast je waar ze kan. Hoogtepunt is zijn herwerking van Vivaldi in het begin en op het einde van de film die werkelijk inslaat als een muzikale sloopkogel.

'Nie wegsehen', gebiedt tante Elisabeth een nog jonge Kurt in het begin van de film. Geen zorgen als u onderweg toch even de aandacht verliest. Von Donnersmarck is de leraar kunstgeschiedenis die gepassioneerd voor de klas staat, maar wel al eens durft afwijken.

 

Details Nu in de zalen
regie: Florian Henckel von Donnersmarck
Acteur(s): Tom Schilling, Paula Beer, Sebastian Koch
Jaar:
2018
Speelduur:
189 min.