Still life

Feelgoodfilm over de dood

In Still Life van Uberto Pasolini wordt voor een zwaarmoedig onderwerp als de dood een lichtvoetige insteek gekozen, met een intrigerende, komische film als resultaat.

Een man, keurig in pak, kiest op een begraafplaats een mooie plek uit. Hij zet zijn koffertje neer, en gaat vredig in het gras liggen als in een denkbeeldig graf. Mr. May, de hoofdpersoon, heeft zich al helemaal verzoend met de dood. Als gemeenteambtenaar in Londen is het zijn taak een begrafenis te regelen voor die eenzame mensen die in stilte overlijden, en soms pas na dagen of zelfs weken gevonden worden.

May probeert om toch nog nabestaanden te traceren en over te halen de begrafenis bij te wonen, en als dat niet lukt, zoals meestal, bewijst hij als enige bezoeker de laatste eer aan de gestorvene. Hij doet dit met liefde, en aan de hand van spullen die hij vindt in de huizen van de overledenenvormt hij een levensverhaal, dat wordt voorgelezen tijdens de begrafenis.

Het wonderlijke in deze film is dat John May zelf ook, hoewel hij zich daar zelf niet bewust van is, zo'n onopvallende, eenzame figuur is. Hij leeft een sober en geordend bestaan, in een kaal flatje waar hij elke dag toast met een blikje tonijn eet. De camera registreert dit met afstandelijke shots, zorgvuldig gekozen als stillevens.

Zoektocht naar nabestaanden

De sterfgevallen lijken Mr. May niet erg persoonlijk te raken, tot het wel heel dichtbij komt: zijn overbuurman wordt dood gevonden. Hij kende hem niet, maar als een pitbull bijt hij zich vast aan deze Billy Stoke en hij reist via allerlei puzzelstukjes het hele land door om nabestaanden en oud-collega's te vinden.

Het wordt misschien ook zijn laatste zaak: zijn gladde chef wil hem ontslaan omdat hij te langzaam werkt. Ook de doden moeten efficiënt opgeruimd worden. En als ze geen nabestaanden meer hebben, wie interesseert het dan nog wat? Zo geeft de film ook kritiek op de huidige managerscultuur.

In deze cultuur is geen plaats voor Mays zeldzame toewijding, waardoor we steeds meer te weten komen over de rauwdauwerige ex-bajesklant Billy Stoke, die een spoor van verdrietige families en geweld achter zich liet. Wel iemand die heeft geleefd, en door deze energie laat May zich inspireren om meer het heft in eigen handen te nemen en te rebelleren tegen zijn baas. Zelfs de liefde komt via zijn zoektocht om de hoek kijken.

Het is de hoofdpersoon in Still Life die de hele film draagt, en deze is met de talentvolle filmvedette Eddie Marsan perfect gecast. Het excentrieke gedrag van deze Mr. Bean-achtige figuur zorgt voor veel droogkomische scènes. Maar hoewel zo'n onderwerp en hoofdpersoon snel te dik aangezet kunnen worden, blijft hier de humor precies goed gedoseerd. De regisseur is dan ook geoefend in komedies; hij maakte eerder Machan (2008, als regisseur) en The Full Monty (1997, als producent).

Langzaam zie je Mr. May opbloeien, en zijn expressieve, melancholieke gezicht geeft de film een warme gloed. Voordat de film echter te zoetsappig wordt, gooit een verrassende (maar voor wie op had gelet, toch aangekondigde) wending roet in het eten, en krijgt deze zelfs een magisch tintje.

Er is eigenlijk vrijwel niets aan te merken op deze film. Hooguit klopt het misschien allemaal wel iets te goed. Zo ziet May zichzelf gereflecteerd in het raam van zijn overleden overbuurman, terwijl het al heel duidelijk is dat hij zich spiegelt aan de doden. Het idee van de film wordt dubbeldik uitgelegd in titel, stijl en inhoud. Maar het hoofdpersonage is al intrigerend genoeg, en de absurdistische humor maakt het bijna een, weliswaar wat macabere, feelgoodfilm over de dood.

Details Nu in de zalen
Originele titel:
Still life
Producenten: Felix Vossen, Christopher Simon, Uberto Pasolini
Cast: Eddie Marsan, Joanne Froggatt, Karen Drury
Camerawerk: Stefano Falivene
Jaar:
2014
Speelduur:
92 min.