After the tone

Stemmen op het doek

Stel dat je op een dag verdwijnt? Hoe lang duurt het voordat je vrienden, familie of collega’s ongerust worden? We denken er vast allemaal wel eens over na en gelukkig weten we het niet. ‘After the tone’ vertelt zo’n verhaal over een vermist persoon die een ongeruste omgeving achterlaat. Het is een experimentele Nederlandse film die enkel uit ingesproken voicemailberichten bestaat.

Onno is de verdwenen persoon in kwestie. Hij verdwijnt op de dag dat bekend wordt dat hij een prestigieuze prijs in de wacht heeft gesleept voor zijn werk als ontwerper. Felicitaties vullen zijn voicemail inbox. Maar waar de berichten op dag één van zijn vermissing een vrolijke aard hebben, veranderen de stemmen van toon in de loop van de dagen, weken en tot slot het jaar. Een jaar lang blijven, voornamelijk vriendin, moeder, zus en collega, zijn mobiel inspreken.

‘After the tone’ kijk je niet voor de actie aangezien de film alleen stemmen laat horen die in het luchtledige kletsen en opgaan in het landschap of de stad. We zien bij iedere stem een ander uitzicht. Minder en meer bekende plekken in Amsterdam. Wanneer vriendin Saskia belt zien we een hoek in Amsterdam-Oost waar de trein langs komt. Moeder belt vanuit haar huis ergens in het oosten van het land. Collega Adriaan is op diverse plekken en zus lijkt te wonen aan de rand van de stad waar je over de weilanden heen kijkt. Deze beelden lijken een moment te willen vangen. Een leegte misschien die achterblijft wanneer iemand spoorloos blijkt. De camera houdt afstand en soms is de wind de enige beweging die waar te nemen is. Deze lukrake momenten die de camera van de omgeving vastlegt, bouwen de spanning subtiel op.

Bijzonder aan de film is dat we geen personen in beeld zien en ons toch kunnen inleven in de personages. De stemmen tonen emoties, onzekerheid en woede op zijn tijd. Omdat we ons als kijker door niets laten afleiden - de beelden dienen meer als decor - dringen de gevoelens van deze naasten van Onno extra door. Dat is ook te danken aan de acteurs die enkel met hun stem een beeld scheppen. Bijvoorbeeld het beeld van een bezorgde en bange moeder die door Olga Zuiderhoek wordt neergezet. Ze speelt een, weliswaar lichtelijk overdreven, wereldvreemde moeder die je mee laat voelen met haar verdriet.

Tijdens het luisteren naar de breekbare berichten proberen we de puzzelstukjes van Onno te verzamelen. Een puzzel die niet opgelost wordt, maar daar blijkt de film ook niet om te gaan. ‘After the tone’ vertelt het verhaal van Onno’s naasten. We leren deze personages kennen in hun eigen onzekerheid. Hoe goed kenden ze Onno? Waren ze te veeleisend? Allemaal geven ze een andere betekenis aan de verdwijning.

Het is wel een beetje onrealistisch. Afgezien van het feit dat een voicemailgeheugen van een mobiel niet groot genoeg is voor de eindeloze verhalen, is er niemand die een jaar lang, keer op keer, maar in blijft spreken en zoveel prijs geeft over zijn of haar leven, inclusief persoonlijke details. We vragen het ons af tijdens het kijken, maar het stoort niet. Het originele idee van Henk Burger die het scenario heeft geschreven is simpel, maar mooi door documentaireregisseur Digna Sinke uitgevoerd. Leuk weetje is dat Burger ook hoorspellen bedacht en voor de radio werkt. En juist omdat we in een beeldcultuur leven (cinema draait vaak om overweldigende beelden) is het interessant de focus naar geluid te verleggen en te ondervinden hoeveel we daaruit kunnen opmaken. En het goede acteerwerk draagt zeker bij aan het slagen van dit experiment.

Details Nu in de zalen
After the Tone
Regie: Digna Sinke
Scenario en idee: Henk Burger
Met: Dragan Bakema, Olga Zuiderhoek, Rifka Lodeizen
Jaar:
2014
Speelduur:
85 min.