Verschillende auteurs, 'Aan een karakter. Brieven aan Jeroen Brouwers'

Lofbazuinen voor de meester

Hoe kun je een literair fenomeen als Jeroen Brouwers, naar aanleiding van zijn tachtigste verjaardag, beter fêteren dan met een brievenboek? Zesentwintig auteurs en kunstenaars, die enige affiniteit hebben met de jarige, werden verzocht hem aan te schrijven. Het leverde 'Aan een karakter. Brieven aan Jeroen Brouwers' op. Het mooiste bewijs dat het epistolaire genre nog niet aan het infuus ligt.

In zijn inmiddels beroemde 'Kroniek van een karakter' noteerde Brouwers indertijd: 'Van alle genres in de schrijverij is de brief de vrijbuiter.' En wat is een vrijbuiter anders dan iemand die zich moeilijk naar wetten en regels schikt. Dit huldebetoon is dan ook een kakofonie van stemmen in alle toonaarden die, door een wonderbaarlijke niet te verklaren ingreep, unisono de jarige bezingen. Het is zeer de vraag of al dat geschrijf op handgeklap van de meester zal worden onthaald.

'Laat me toch met rust. Tachtig worden is bepaald geen verdienste', je hoort het hem zo brommen terwijl hij, na een zoveelste sigaret, van een teug koffie uit zijn vaste mok geniet.

Toch zal hij ze lezen, al die brieven. Al was het maar om te vernemen dat Mark Cloostermans via 'De zondvloed' en andere titels, die hij van de rekken in De Slegte plukte, kennis maakte met zijn oeuvre. Zijn collectie beslaat inmiddels één strekkende meter Brouwers. Na het herlezen van 'Bezonken rood' laat Michiel Cox de jarige weten dat zulks behoorlijk wat risico's inhoudt. Het schraapt volgens hem eelt van je ziel en steekt bajonetten in je ogen. A.H.J. Dautzenberg is de zoveelste in de lange rij die het wierookvat in de richting van de tachtigjarige schrijver laat slingeren. Als hij iets van Brouwers heeft geleerd is het dat klagen niet helpt.

'Klagen roept hoe dan ook geen medelijden op, eerder afkeer - een onhebbelijkheid van de natuur; alleen kracht en succes dwingen respect af.'

Opmerkelijk dat de kritische veellezer Maarten 't Hart - Brouwers typeerde hem ooit als een romannenbakker - de gefêteerde bijna de hemel in prijst. Beiden hebben een viscerale afkeer van wijlen Rudy Kousbroek die hun nooit succes heeft gegund.

'Rudy kon het volgens mij niet hebben dat ik rijk werd van mijn romans, hij wou mij terug aan de bedelstaf, hij misgunde mij mijn royalty's.'

Voor wie nu nog niet vertrouwd mocht zijn met het leven en werk van de gevierde schrijver bedacht Dirk Leyman een abc-darium. Naast enkele kritische kanttekeningen pakt Tom Lanoye uit met een verrassende anekdote. Na een voorleesavond fluisterde Brouwers hem in het oor: 'Jij mag over mij nooit rottigheid schrijven.'

Komen voorts Luc Coorevits, Jan Decleir, Wim Opbroeck, Dirk Roofthooft en Ivo Van Hove niet verder dan het opdissen van leuke herinneringen dan verdienen de bijdragen van Christophe Vekeman, Astrid H. Roemer, Jozef Deleu en Peter Terrin het wel om aandachtig te worden gelezen. Tot slot nog even vermelden dat tegelijk met dit boek een luxe editie van 'Bezonken rood' - vijftigste druk - is verschenen met een eenmalig nawoord door Brouwers, wiens verzameld werk langzamerhand gestalte mag krijgen.

Details Non-fictie
Uitgeverij: Atlas Contact
Jaar:
2020
Aantal pagina's:
182