Takis Würger, 'Stella'

Liefde en verraad in Berlijn

Hoe anders gedragen mensen zich tijdens een oorlog? Hoeveel hebben ze over om hun hachje te redden? Twee cruciale vragen die Takis Würger (1985) zich vast en zeker heeft gesteld voor hij zijn tweede roman, 'Stella', begon te schrijven. Een schrijnend liefdesverhaal dat zich in 1942 in Berlijn afspeelt.

Takis Würger, redacteur bij Der Spiegel en algemeen beschouwd als een van de jonge topjournalisten in Duitsland, voelde zich blijkbaar gedwongen heel wat historische bronnen te raadplegen, ten einde zijn personages zo waarachtig mogelijk te belichten.

Het tekent zijn engagement als schrijver, al was het maar omdat hij onderstreept dat bepaalde delen van zijn roman waargebeurd zijn. Tegen een dergelijke achtergrond tekent de auteur minutieus de contouren van het hoofdpersonage Friedrich, een jonge Zwitser wiens ouders naast elkaar leven. Telkens als zijn vader, een  zakenman die fluweel uit Italië importeert, op reis gaat, grijpt zijn echtgenote naar de fles om haar eenzaamheid te verdrinken. Het laat zich echter vrij vlug aanzien dat zijn kunstzinnige moeder voor haar zoon een artistieke opleiding voor ogen heeft.

'Mijn moeder liet me zien hoe je een penseel vasthoudt en hoe je olieverf aanroert. Ik deed mijn best omdat ik haar gelukkig wilde maken, en ik bleef oefenen als ik alleen was.'

Om zich verder artistiek te ontwikkelen en beter te leren tekenen, besluit Friedrich naar Berlijn te vertrekken. Hij belandt er op de kunstschool van Feige en Strassburger, net wanneer er een openbare tekenles, een naaktstudie, bezig is.

Het toeval wil dat hij even later het model op de tram ontmoet. Ze stelt zich aan hem voor als Kristin, maar verzwijgt angstvallig haar familienaam en waar ze woont. Naarmate ze elkaar vaker zien, hangt er liefde in de lucht en stelt Friedrich zich nauwelijks vragen over haar identiteit. De dag dat ze wordt opgepakt, ondervraagd en gemarteld neemt hun relatie een andere wending. Ze is niet langer Kristin, maar Stella Goldschlag een Jodin, die dankzij valse papieren geen ster hoeft te dragen. In de hoop dat haar ouders niet op transport naar een kamp worden gezet, is ze bereid Joden te verraden.

'Deze vrouw droeg zoveel rollen in zich: het naaktmodel, de zangeres met de ijle stem, de schoonheid in mijn badkuip, de boetvaardige zondares, de leugenaarster,  het slachtoffer, de dader. Stella Goldschlag, de grijpster, mijn vrouw.'

Ondanks dat hij beloofde haar nooit te verlaten, neemt hij uitgerekend op kerstavond terwijl ze op een podium ' Stardust' aan het zingen is, afscheid van haar. Het moment waarop de trein in Anhalter Bahnhof zich in beweging zet, denkt hij een laatste keer aan haar: 'Elke fles champagne herinnerde me aan haar, elke appel, elk stuk houtskool, ieder naaktmodel, elk jazznummer, elke bonbon, elk puntje, elke dansend doorgebrachte nacht, het woord 'Berlijn', het woord 'hotel', het woord 'Jood'.'

'Stella' is een aangrijpende roman in een directe, bepaald niet al te literaire stijl geschreven over twee mensen, die in hun ontmoetingen met anderen voortdurend in een wurgende greep van trouw en verraad leven. Een roman die je geen moment loslaat.

Details Fictie
In Een Vertaling Van: Goverdien Hauth-Grubben
Uitgeverij: Signatuur
Jaar:
2019
Aantal pagina's:
190