Stijn Vermeire, 'Een ander'

Een debuut als een ander

‘Een ander’ is het debuut van Stijn Vermeire (1978). In zijn eerste roman houden we hoofdpersonage Jonas Middernacht een avond en ochtend lang gezelschap. We leren hem kennen als ‘een keurige man van zevenendertig’ die zijn hele leven lang ‘angstvallig binnen de lijntjes’ kleurt. Ondanks zijn middelmatige leven, treffen we hem aan het begin van ‘Een ander’ in een neerslachtige bui. De man die vijf jaar lang de spil van Jonas’ leven vormde, schrijft hem een laatste brief om daarna voorgoed uit zijn leven te verdwijnen.

Giuseppe is de man die zijn hart brak na het eerst gestolen te hebben. Een Romein die Jonas leerde wat echte liefde is en met wie hij een latrelatie startte. De breuk tussen beide vormt de motor van het verhaal en zou boeiende vertelstof kunnen opleveren. Maar dat loopt in ‘Een ander’ enigszins anders. Terwijl we meneer Middernacht met iedere bladomdraai beter leren kennen, blijft Giuseppe bizar genoeg een schimmige verschijning. Dat maakt het moeilijk om het hoofdpersonage in al zijn liefdesverdriet serieus te nemen. We willen wel geloven dat er laaiend vuur is geweest tussen deze twee, maar Giuseppe voelt niet aan als een mens van vlees en bloed.

Waar en hoe het koppel elkaar precies leerde kennen, hoeft voor ons niet perse uitgelegd te worden – en begrijp ons niet verkeerd, want zoiets gebeurt in deze roman wel – maar het is wel belangrijk dat we enige passie voelen. Dat wij als lezer begrijpen waarom Jonas zo van slag is door deze breuk. Maar dat medeleven komt er nooit. Erger nog, wij snapten Giuseppes beslissing wel. Jonas leert zich niet kennen als een zeer aangenaam persoon. Hij wisselt te pas en te onpas af tussen het Nederlands, Frans en Italiaans zonder dat dit veel toegevoegde waarde heeft maar eerder om aan te geven dat hij dit kan. Daarenboven wisselen stukjes over de liefdesrelatie af met stukjes die niet ter zake doen zoals iets over zijn favoriete eethuisjes in Gent of over hoe onwenselijk het is dat mensen hun afval zomaar op straat laten slingeren. Het zijn vele kleine elementen die samen maken dat Jonas aanvoelt als een wat onaangenaam en vooral egocentrisch persoon waar je maar moeilijk sympathie voor kan opbrengen.

Onze vergevingsgezindheid kent echter geen grenzen en zelfs een verhaal dat nergens heen leidt en schemerige of ietwat irritante figuren kunnen gepardonneerd worden indien het proza zelf van een bovengemiddeld peil is. ‘Een ander’ kunnen we – hoe graag we ook willen – niet in deze categorie plaatsen. Hoewel een van de personages aangeeft een grote fan te zijn van het beter kommawerk, vinden we daarvan niets terug in dit boek. Je krijgt een opeenvolging van korte, gedrongen zinnen die zorgen voor een onaangenaam leesritme dat om de haverklap stokt. Van een overdaad aan komma’s, kunnen we de schrijver dus niet beschuldigen. Wel integendeel.

‘Een ander’ is misschien niet de gedroomde debuutroman, maar toch wensen we af te sluiten op een positieve noot. Op enkele van de allerlaatste pagina’s lijkt de schrijver zijn pen eindelijk los te gooien en toont hij aan wel degelijk over enig schrijverstalent te beschikken. Het is alleen verdomd jammer dat we daarvan in de eerste hoofdstukken bitter weinig merkten.

Details Fictie
Uitgeverij: Beefcake Publishing
Jaar:
2015
Aantal pagina's:
166