Stefan Brijs, 'Berichten uit de vallei'

Notulen uit een bedreigd paradijs

Na zijn minder geslaagde roman 'Zonder liefde' neemt Stefan Brijs (1969) zonder meer revanche met 'Berichten uit de vallei', een vervolg op 'Andalusisch logboek'. Vier seizoenen lang beschrijft hij in dit natuurlogboek met meesterlijke pen fauna en flora in bekende en nauwelijks betreden natuurgebieden in Andalusië.

Even terugblikken voor wie het nog niet wist: na succesvolle romans als 'De engelenmaker' en 'Post voor mevrouw Bromley' verhuisde Brijs, na enkele verkennende verblijven, naar Andalusië om er in Cutar in de buurt van Malaga in 2014 een vaste stek te vinden. Een ongerept natuurgebied waar hij vanuit zijn schrijfhut een weids en betoverend landschap overschouwt. Een oogstrelend gigantisch en wisselend decor dat uit olijfgaarden, een rotsmassief, akkers, braakliggend land en een bergketen bestaat. Wat het voor hem nog aantrekkelijker maakt zijn de diverse vogelsoorten die voor welgekomen vertier zorgen en met hun wisselend gezang aan een symfonisch orkest zonder dirigent doen denken. Zijn liefde voor vogels is zo groot dat hij dan ook geen kans onverlet laat - is er een ware ornitholoog of een faunistisch expert aan hem verloren gegaan? - om ze nauwlettend te observeren en hun specifieke gedragingen en gezang te noteren. Zijn motief is helder: 'Door een plant of een dier te benoemen kweek je er een band mee. Automatisch krijg je er ook meer waardering voor. En hoe juister de naam hoe groter de waardering.'

Op de vraag hoever je hierin kunt gaan haalt hij de term antropomorfisme - de gewoonte om aan dieren menselijke trekken en emoties toe te kennen - aan. Een begrip ontleend aan bioloog Frans de Waal die erop wijst dat wie zulks schuwt zich verheven voelt boven dieren. Het allerlaatste waarvan je Brijs kunt verdenken.

Hij kan het immers absoluut niet hebben dat grootgrondbezitters de regio waar hij woont volledig opkopen om er plantages aan te leggen. Uniforme velden waar massaal mango's en avocado's worden gekweekt. Het zorgt ervoor dat zeldzame vogelsoorten naar andere oorden vertrekken. Het maakt hem woedend, dusdanig dat hij op een gegeven moment door het lint dreigt te gaan.

'Op een ochtend reed een graafmachine het terrein op en begon het braakland te egaliseren. (...) Toen de graafmachine tot slot op het punt stond om ook de twee rotspartijen met de oudere olijfbomen af te graven ben ik naar buiten gerend en heb me min of meer voor het tuig geworpen. De chauffeur schrok zich te pletter en legde de machine stil.'

'Berichten uit de vallei' is veel meer dan een tussendoortje van een auteur die zich even als een natuurliefhebber ontpopt. Het is nu wachten tot hij in zijn schrijfhut zijn verrekijker opzij legt om voor een nieuwe roman die hij vast en zeker in zijn pen heeft zitten.

 

Details Non-fictie
Uitgeverij: Atlas Contact
Jaar:
2020
Aantal pagina's:
189