Philip Rucker en Carol Leonnig, 'Een heel stabiel genie'

Een onthutsende inkijk in de chaos van het witte huis

Het is alwaar vier jaar geleden dat Jon Stewart zijn afscheid bij 'The Daily Show' aankondigde. Net voor Stewart er mee kapte, kondigde Donald J. Trump zijn nominatie voor het presidentschap aan. Jon Stewart werd gek, want geen beter materiaal dan The Don voor de beste tv-satiricus ooit. Het onlokte hem de uitspraak: 'Thank you Donald Trump for making my last six weeks, my best six weeks.' Maar toen gebeurde wat niemand mogelijk had geacht: Donald J Trump werd de 45ste president van de VS.

Fast forward naar 2020. Donald Trump is ondertussen drie jaar president en maakt zich op voor een tweede ambstermijn, of zo lijkt het toch. In die drie jaar gebeurde een boel. Trump blijft van de ene rally naar de andere lopen om de mensen op te jutten. Het witte huis lijkt ondertussen een doublure van Trumps realityshow geworden met een constant komen en gaan van nieuwe medewerkers. Het ene schandaal volgt na de andere. De termen 'fake news' en 'alternative facts' werden gemeengoed. De polarisering lijkt ondertussen groter dan ooit. En de Trumps lijken iedere dag te testen hoe rekbaar de democratie wel is.

Voor de pers, niet de beste vrienden van Trump, lijkt het een schier onmogelijke opdracht om alle verhalen die uit het witte huis komen te volgen, laat staan te duiden en fact checken. Volgens de laatste studies vertelde Trump in zijn drie jaar als president meer dan 16.000 (zestienduizend!) onwaarheden, of bijna vijftien per dag. Reden te meer, zo vonden Philip Rucker en Carol Lennig van The Washington Post om op pauze te duwen en de drie turbulente jaren die Trump aan de macht is, even vanop afstand te bekijken. Ze analyseren Trumps presidentschap en proberen een patroon te vinden in de schijnbare chaos die het witte huis beheerst. Ze praatten met meer dan 200 medewerkers en tekenden een onthutsend beeld op van de werking van het witte huis.

Al snel duiken een paar constanten op, merken de schrijvers: Trumps ego, bijvoorbeeld, duldt geen tegenspraak. Zelfs de meest onwaarschijnlijke ideeën moeten uitgevoerd worden. Een veel gelezen zin in het boek: 'Dit is tegen de grondwet, mijnheer president.' Trumps laconieke is dan meestal 'Get it done'. Wie toch tegenspartelt, wacht uiteindelijk Tumps tagline 'You're fired'. En tijdens het lezen van het boek duizelt het je van de onstopbare stroom van nieuwe medewerkers. Ook daar een constante: naarmate de tijd vordert worden alle kritische en gematigde stemmen er één voor één uitgegooid. 

Rucker en Leonnig hebben de verhalen maar op te rapen. Het ene nog verbazingwekkender dan het andere. Niemand kon voorspellen dat Trumps presidentschap zo gedomineerd zou worden door schandalen, verassende omwentellingen en een onnavolgbare stoet van kleurrijke personages. 'Game of thrones' lijkt er een brave soap tegenover. Diplomatie, intelligentiediensten, internationale afspraken, het boeit Trump hoegenaamd niet. Aanschuren tegen dicatotors als Kim Jong-un of aartsvijand Rusland en Poetin daarentegen zijn plots wel bon ton. Je leest hoe de hele organisatie rond Trump constant buigt en kraakt om de schade tot een minimum te beperken.

De auteurs schetsen een onthutsend beeld van een president zonder weerga, met de locker room talk, het ontbreken van elke schroom om mensen te schofferen en het gemis van elk moreel, diplomatiek en misschien wel menselijk kompas. Het leidt tot een bijzonder lezenswaardig boek, met de allure van een politieke thriller, dat eindigt net voor het inzetten van de impeachment procedure. Benieuwd of Jon Stewart nog altijd lacht.

Details Non-fictie
Auteur: Philip Rucker, Carol Leonnig
Vertaald door: Jan van den Berghe , Henny Corver, Aad Janssen, Nannie de Nijs Bik-Plasman, Pon Ruiter
Uitgeverij: Atlas Contact
Jaar:
2020
Aantal pagina's:
478