Nana Ekvtimisjvili, 'Het perenveld'

Een klein meesterwerk over een godvergeten hoekje in de wereld

In een vergeten straat in een vergeten wijk van een vergeten stad in een vergeten deel van wat ooit de Sovjet-Unie was, ligt een opvangtehuis voor kinderen. De buren noemen het 'het debielenhuis', maar in tegenstelling tot wat die naam suggereert, heeft niet elk kind dat er verblijft een mentale achterstand. Vaak zijn het kinderen die er door hun ouders achtergelaten zijn en daarna gewoon vergeten. Dat opvangtehuis dient als setting voor 'Het Perenveld', het debuut van Nana Ekvtimisjvili, een Georgische cineaste en nu dus ook romancière.

Hoofdrolspeelster Lela is zo'n achtergelaten kind. Nu ja, kind: ze is achttien en moet het tehuis verlaten, maar blijft als een maan rond een planeet rond het opvangtehuis draaien. Nu ze meerderjarig is, houdt ze een oogje in het zeil op de parking. Daarnaast zorgt ze, in de rol van grote, verantwoordelijke zus, mee voor de andere kinderen. Ze rookt als een ketter. Toen ze klein was, werd ze door de leraar geschiedenis misbruikt en nu zint ze op wraak.

Heel af en toe kan iemand zijn lot ontvluchten en ontsnappen uit het opvangtehuis. Het zijn bijna mytische verhalen die erover verteld worden. Wie er wegraakt, wordt als een halfgod beschouwt. Dat lot wacht nu misschien ook wel Irakli, een jongentje wiens moeder keer op keer belooft om hem te komen halen en die belofte even vaak verbreekt. 

Veel meer dan dat gebeurt er niet in 'Het perenveld' van debutante Nana Ekvtimisjvili. Op het eerste zicht een wat mager gegeven om er een hele roman aan te wijden, maar dat is buiten het talent van de schrijfster gerekend. Ze brengt het schrijnende verhaal van Lela, Ikrali en de anderen op wonderbaarlijke wijze tot leven. Aan alles merk je dat Ekvtimisjvili behalve schrijfster ook cineaste is. Ze brengt de hele wereld van het tehuis bijna letterlijk tot leven. Als je je ogen sluit zie je als het ware de vervallen gebouwen, ruik je de schimmel, voel je de hitte van Tbilisi.

Daarnaast schrijft ze met zoveel mededogen en liefde over haar personages dat je ze wel allemaal - of toch bijna - zou willen adopteren. Zeker de cynische Lela en de schlemiel Ikrael draagt ze voelbaar een warm hart toe. Tegelijk - dat is misschien wel de grootste sterkte van het boek - houdt ze net genoeg afstand, zodat alle tegenslag, pech en ellende als lezer behapbaar blijft.

Nana Ekvtimisjvili geeft de woordelozen, de verliezers in dit leven een stem. Het verhaal van wie achtergelaten wordt, brengt ze zo op dezelfde hoogte als dat van de helden. Hun verhaal, hoe klein ook, heeft evenveel recht verteld te worden als dat van de winnaars. Ze doet dat daarnaast met zoveel bravoure en kunde dat een nederige buiging op zijn plaats is. 'Het perenveld' is een boek om te koesteren en Nana Ekvtimisjvili een schrijfster om in het oog te houden. We vermoeden dat er nog een pak meer kleine verhalen in haar koker zitten.

Details Fictie
Originele titel:
Mschlebis Mindoro
auteur: Nana Ekvtimisjvili
vertaald door: Mario Molegraaf
uitgeverij: Prometheus Amsterdam
Jaar:
2019
Aantal pagina's:
205