Max Hastings, 'Vietnam'

Een absoluut meesterwerk over Amerika's grootste trauma

Hier bij Cutting Edge zijn we nogal fan van Max Hastings. En we staan niet alleen met onze adoratie. Wereldwijd wordt de schrijver geprezen voor zijn heldere pen en dito stijl. En dat is niet evident, want de man schrijft vuistdikke kleppers, historische non-fictie dan nog. Hastings heeft de gave om een complex onderwerp duidelijk en behapbaar te maken. Zijn sterkte? Het afwisselen van het grote verhaal met persoonlijke anekdotes. Zij krijgt een allesomvattend conflict als, pakweg WOII, een menselijk gezicht.

In zin nieuwste boek, ‘Vietnam’ neemt Hastings het wellicht grootste trauma van de VS onder de loep. Minutieus doet hij uit de doeken hoe de VS in dit conflict werd gezogen tot op het point of no return. Hij laat zien hoe de bewoners en krijgers in Vietnam leden onder het conflict, hoe de gemiddelde Amerikaanse soldaat in het conflict stond. Hoe langzaamaan de wereldopinie zich tegen het conflict keerde en wat de machtshebbers dreef om het Zuidaziatische land in een 3 decennia durend conflict te storten. U leest dat laatste trouwens goed: Vietnam verkeerde 30 jaar in staat van oorlog!

Bij de Vietnam oorlog denken we aan de periode van Kennedy, Johnson en Nixon, pakweg begin jaren ’60 tot midden jaren ‘70, maar het conflict begon een pak eerder. Midden jaren ‘40 begonnen de Vietnamezen al een bloederige strijd tegen de Fransen, hun toenmalige kolonisatoren. Toen jaar later moesten de bezetters hun biezen pakken. En dat had het einde kunnen zijn van de ellende die het Vietnamese volk al had ondergaan. Ware het niet dat in de VS een heuse angstcultuur voor het rode gevaar  heerste. En Vietnam was in de ban van invloeden uit Moskou en China. De vrees van de Amerikanen voor een uitdeinende communistische olievlek in Vietnam was ondragelijk en dus werd, eerst in alle stilte, later me veel lawaai het conflict langzaam opgedreven. Het leidde tot een ongezien militair conflict met veel geaarzel, getreuzel en een pak foute beslissingen met uiteindelijk het verlies van ’s werelds grootste krijgsmacht. De tegenstander? Een ‘boerenleger’, aangestuurd door een niets ontziend ideologisch regime voor wie een mensenleven ondergeschikt was aan de communistische doctrine. Vergelijk het met de miljoenen levens die Stalin in WOII opofferde in naam van hamer en sikkel. Het aanzien als onklopbaar militaire macht kreeg een serieuze knauw. De VS was niet langer incontournable, toonde zwakte. Het trauma was geboren.

Hastings vertelt ons in zijn typische, lyrische stijl, vol anekdotes hoe Vietnam langzaam in een moeras van horror werd getrokken. Hoe, steeds opnieuw, de burgerbevolking en de Vietnamese soldaten slachtoffer werden van de ambities van de militaire leiders aan beide kanten. Hastings toont ook het lijden van de Amerikaanse soldaat. Hoe zij in een guerilla-oorlog verzeilden waar ze niet voor opgeleid werden. Hoe ze niet alleen in Vietnam, maar naar verloop van tijd ook aan het thuisfrint, werden uitgespuwd. Het toont ook de moeilijke keuzes die de bevelhebbers moesten maken, op basis van idelogie, assumpties, soms overmoed.

We kunnen er niet naast: Opnieuw scheef Hastings een standaardwerk. Het is wederom een voorbeeld van hoe historische non-fictie meeslepende, prachtige literaruur kan zijn. De afwisseling van de grote gebeurtenissen met het persoonlijke verhalen van de burgers en soldaten tonen de grote klasse van de auteur. De vuiligheid, de ellende, de horror, het lot van iedereen die door de medogenloze oorlogsmachine die Vietnam was, werd vermallen, wordt eer aangedaan door de grote schrijver die Hastings is. Klasse.

Details Non-fictie
Auteur: Max Hastings
Vertaald door: Edzard Krol, Wilma Paalman
Uitgeverij: Hollands Diep
Jaar:
2019
Aantal pagina's:
846