Maarten 't Hart, 'De nachtstemmer'

Een orgelstemmer en een sexy Braziliaanse

Het was van 'Verlovingstijd' (2009) nagenoeg tien jaar wachten op een nieuwe - inmiddels zijn negentiende - roman van Maarten 't Hart (1944). 'De nachtstemmer' is een ouderwetse roman over een orgelstemmer. Klassiek van opbouw, bijwijlen amusant en met vakmanschap geschreven.

Gabriel Pottjewijd - ga maar eens met zo'n naam door het leven -  is een kalende man uit Groningen die als orgelstemmer aan de kost komt.  Aan het begin van het verhaal is hij, voor een zoveelste opdracht, onderweg naar een niet nader genoemd stadje in Zuid-Holland. Een bizarre gemeente, bevolkt door xenofobe inwoners, waar het Garrels-orgel van de Groote Kerk herstemd dient te worden. Gabriel logeert er in Te Huis voor Zeelieden, waar de dag van zijn aankomst een bijeenkomst van de mannenvereniging Schrift en Belijdenis plaatsvindt. Mannen die uitvoerig over psalmen uit de Bijbel discussiëren. Hij heeft zijn geloof vaarwel gezegd en vindt zichzelf een einzelgänger.

'Weliswaar hield ik, omdat ik orgelstemmer was en dus moest leven van kerkelijke opdrachten, net als veel organisten (en waarschijnlijk ook tal van predikanten) de schijn op dat ik nog geloofde.'

Behalve enkele contacten en gesprekken waar hij beroepshalve niet aan kan ontsnappen is er die ene allesbepalende ontmoeting met Lanna, een zogenaamd minderbegaafd meisje, dat de toetsen van het orgel indrukt als hij stemt. Uiteraard kan hij zijn blik moeilijk afwenden van haar moeder Gracinha, een sexy en ravissante Braziliaanse schone.

'Onbegrijpelijk was echter dat de moeder beeldschoon oogde, maar de dochter volstrekt niet, terwijl ik toch bij Hotz had gelezen: 'Als de moeder mooi is, is de dochter mooier', en mijn vader altijd had gezegd: 'Wil je weten hoe een vrouw die je leuk vindt er later uit komt te zien, kijk dan naar de moeder.'"

Het laat zich raden dat de orgelstemmer in het stadje over de tong gaat wanneer hij geregeld bij  de mooie Gracinha - een kookwonder dat hem met heerlijke gerechten weet te verleiden -  over de vloer komt. Naarmate de ontmoetingen en gesprekken tussen beiden frequenter worden, blijkt dat Gabriel en Gracinha allebei hun partner hebben verloren. Bovendien staat laatstgenoemde huiverig tegenover mannen die haar begeren, is ze wispelturig van aard en vindt ze Gabriel allesbehalve aantrekkelijk .

Het zorgt voor een complexe en genuanceerd beschreven verhouding die door een plotse gebeurtenis nog een extra spannende dimensie krijgt. Blijkt dat de orgelstemmer een belager heeft die hem naar het leven staat. Een subplot met een ontknoping die behoorlijk artificieel overkomt en verwarring in de hand werkt. Gelukkig beschikt 't Hart over voldoende meter om alles weer op de juiste sporen te krijgen.

'De nachtstemmer' is degelijk leesvoer, maar niet bepaald een hoogvlieger in het omvangrijke oeuvre van Maarten 't Hart. Het lukt hem nog altijd wel een goed verhaal in een sobere stijl te vertellen, al moet je er dit keer zijn oeverloze beschrijvingen van een orgelmechanisme en zijn geneuzel over de Bijbel en psalmen bijnemen. Wie op zoek is naar een hedendaagse roman met actuele personages kan maar beter niet beginnen aan 'De nachtstemmer' .

Details Fictie
Uitgeverij: Arbeiderspers
Jaar:
2019
Aantal pagina's:
315