Lydia Rood, 'Justins rivaal'

Schoolschrijver met een missie

“De Schoolschrijver zet de allerbeste kinderboekenauteurs in om leerlingen op basisscholen taalsterk te maken en daarmee klaar voor de toekomst. De Schoolschrijvers delen hun liefde voor verhalen schrijven en de magie van taal.”

Deze werve(le)nde tekst prijkt op de website van ‘De schoolschrijver’, een initiatief om kinderen van de basisschool liefde voor literatuur bij te brengen én hun taalvaardigheid aan te scherpen. Ook Lydia Rood neemt vol overtuiging deel en dat leverde haar een ontmoeting met ‘Jason’ op, die samen met haar ‘Justins rivaal’ bedacht, dat deels op waargebeurde feiten berust.

De plot is even eenvoudig als intriest: omwille van z’n zwaarlijvigheid wordt Justin door een stelletje pestkoppen serieus onder handen genomen; hij is slachtoffer van verbale agressie en wordt zelfs in de sloot gegooid. Boezemvriend Tobias neemt het zonder succes voor Justin op. Thuis kan Justin evenmin met z’n problemen terecht; om z’n depressieve moeder te ontzien, zwijgt hij meestal. Enkel bij z’n ‘pleeggrootouders’ Bert en Jozefien kan Justin zichzelf zijn, het is ‘de veiligste plek die hij kent’. Maar ook deze doortastende volwassenen schatten de draagwijdte aanvankelijk onvoldoende in. Daardoor dreigt ‘Justins rivaal’ tot een zoveelste eenzijdig pestkoppen-versus-weerloos-slachtoffer-verhaal te worden.

Wanneer klasgenoot Danilo, toch één van Justins ergste rivalen, in elkaar geslagen wordt, komt Justin tussenbeide. Zo ontstaat een voorzichtige toenadering, al kan Danilo voorlopig niet over z’n onveilige thuissituatie spreken. Ook Justin krijgt met familiale problemen te maken: omwille van onverwerkte trauma's  belandt z’n moeder in een psychose. Tegelijkertijd bedenkt Justin een ‘gewaagd plan’ om de pesterijen te beëindigen. Hoeft het nog gezegd dat alle problemen al te makkelijk opgelost worden, waardoor het happy end  gegarandeerd wordt? Dat is een vanzelfsprekend gegeven in dit soort literatuur, maar geloofwaardigheid bereikt Rood er niet mee.

Justin krijgt als hoofdpersonage een diepgaande uitwerking; zijn evolutie van gepest kind naar zelfbewuste tiener krijgt geloofwaardig vorm. De overige personages blijven vlakke figuren; vooral bij de volwassenen, die de pestsituaties openlijk negeren of minimaliseren, levert dat een stereotype beeldvorming op. Enkel Jozefien, het prototype van de wijze, oudere vrouw, kan op goedkeuring rekenen.

Roods stijl is nuchter en wars van stilistische opsmuk. Wat in vorig werk een meerwaarde vormde, staat hier te vaak synoniem voor knullig geschreven zinnetjes en opgeklopt jongerenjargon. Rood wil simpelweg teveel: ze bedient zich van een waaier aan thema’s, zoals Justins zwaarlijvigheid en de pestproblematiek, Danilo’s onveilige thuissituatie en fysieke mishandeling en de psychiatrische problemen van Justins moeder. Een beperkt bestek van nauwelijks 120 bladzijden is simpelweg te weinig om zoveel thema’s in een geloofwaardig en beklijvend verhaal te integreren.

Het staat buiten kijf dat het project ‘Schoolschrijver’ z’n verdiensten heeft. Of het contact tussen jongeren, met hun eigen lesverhaal, en begeesterde auteurs ook een goed boek oplevert, is een andere vraag. In het geval van ‘Justins rivaal’ luidt het antwoord simpelweg ‘nee’. De overdaad aan problematische situaties leidt tot een mager, makkelijk wegleesbaar verhaaltje, vol zwart-wit-typeringen, maar met plichtmatig happy end. Geloofwaardigheid en authenticiteit bereikt Lydia Rood er echter niet mee, en dat is, zeker gezien eerder werk, een grote teleurstelling.

 

Vanaf 9+

Details Fictie
Auteur: Lydia Rood
Uitgeverij: Leopold
Jaar:
2018
Aantal pagina's:
121