Lydia Rood, 'Ali's oorlog'

Yessins kleine oorlog

De Nederlandse auteur Lydia Rood is wat je noemt een veelzijdig talent; ze schrijft jeugdboeken voor alle leeftijden, thrillers, toneelstukken en non-fictie. Sinds 2010 zet ze zich als schoolschrijver voor een betere geletterdheid bij kinderen in. Via dit project kreeg Rood van de elfjarige Mikail Altum het idee voor een nieuwe jeugdroman; een intelligente jongen dreigt onder de druk van ‘slechte vrienden’ te bezwijken.

Hoewel de titel anders doet vermoeden, focust Rood op de besognes van de elfjarige Yessin; een gevoelige, intelligente jongen, met hoge ambities als toekomstig tandarts. Tegelijkertijd worden Yessins toekomstdromen deels gefnuikt door zijn deelname aan dubieuze activiteiten van z’n klasgenoten; voetbalplaatjes stelen, racisme en zelfs fysiek geweld. Uit angst om gepest te worden door de populaire Ali, betuigt Yessin zich als meeloper. Yessins tegenstrijdige gevoelens en gedachten komen daarbij goed uit de verf. Enerzijds wil hij onafhankelijk zijn zoals klasgenoot Ilias, anderzijds zwicht hij al te makkelijk voor klassendictator Ali uit angst om als einzelgänger te eindigen. Als Ali en zijn broers Yessin betrekken bij hun plannen voor een overval, dreigt het helemaal fout te eindigen.

Rood biedt een haarscherp en onderbouwd portret van groepsdruk, zelfs in groep 8 (laatste klas van de lagere school). Het leidt tot enkele heftige scènes, met ontluisterende beschrijvingen van fysieke en psychische terreur. Ali wordt daarbij te sterk als dé slechterik geportretteerd, wat een genuanceerde beeldvorming in de weg staat. Het feit dat hij onder de verregaande agressie van z’n vader lijdt, kan een geloofwaardige – zij het clichématige – verklaring bieden, maar wordt onvoldoende uitgediept. Ook het snel afgehaspelde einde, waarin de volwassenen als gezagsdragers wel erg makkelijk meegaan in Yessins verklaringen, doet serieus afbreuk aan de geloofwaardigheid. Sterker overtuigt Rood met de visie van de wat naïeve leerkracht en schooldirecteur, duidelijk onvoldoende opgewassen tegen de problematiek van de multiculturele schoolomgeving, maar ook zonder oprecht geloof in de capaciteiten van de leerlingen: “‘Met de meisjes komt het wel goed,’ zegt meester Rik. Maar als er van de jongens één naar het vmbo-kader gaat, is het veel.'”  Weet Rood haar dialogen tot overtuigende gesprekken te verbeelden, zo blijft haar schrijfstijl verder tamelijk eenvoudig en vlak. Zeker aan het begin van de roman verliest de auteur zich weleens in expliciete beschrijvingen van Yessins gedachten en gevoelens, wat empathie in de weg staat.

Met ‘Ali’s oorlog’ biedt Rood een onderhoudend portret van de hedendaagse problematiek van veel buitenlandse jongeren, van wie de dromen en verlangens botsen met verwachtingen van de peergroup of bevooroordeelde volwassenen. Hoewel inhoudelijk interessant, laat Rood kansen liggen wat de (stilistische) uitwerking betreft; Rood besteedt te weinig aandacht aan achterliggende maatschappelijke factoren, bezondigt zich weleens aan zwart-witportrettering en kiest al te makkelijk voor een happy end. Het komt de geloofwaardigheid van haar verhaal allerminst ten goede, zodat ‘Ali’s oorlog’ vooral een ‘boeiend idee’ blijft.

zelf lezen 11+                          

 

Details Fictie
Auteur: Lydia Rood
Uitgeverij: Leopold
Jaar:
2014
Aantal pagina's:
128