Lies Van Gasse & Peter Theunynck, 'Nel, een zot geweld'

Ode aan de muze

Je moet Rik Wouters niet kennen om deze strip te waarderen. Maar het helpt.

Voor zij die het niet weten: Hendrik Wouters – Rik voor de vrienden – is een kunstenaar die honderd jaar geleden stierf. Voordien woonde en werkte hij in steden als Brussel, Mechelen en Amsterdam. Wouters was zowel beeldhouwer als schilder. Zijn werken hangen en staan in alle belangrijke musea van de lage landen.

We hebben ze gezien, zijn schilderijen. We zagen Matisse gemengd met Monet. Postimpressionisme dus: kleurrijk, vlekkerig, op afstand anders als dichtbij. We voelden het licht, het wit tussen de verfstroken. Ze zijn mooi, die doeken. Heel mooi.

Maar meer dan wat aan de muur hangt, herinneren we ons de beelden. Massieve bronzen beelden. Vrouwenfiguren, die tegelijk de massa van een vrouwenlichaam verheerlijken, als ze doen leven. Licht maken, door beweging.

Nu, vrouwenlichamen is een foute term. Laten we het enkelvoud gebruiken: vrouwenlichaam. Want zo goed als altijd schilderde en modelleerde Wouters zijn echtgenote Nel, Hélène Duerinckx. Nel was de vrouw achter de man. De muze van een groot artiest. Dit is haar verhaal.

Geschreven door Peter Theunynck, in beeld gezet door Lies Van Gasse. En wat een strip is het geworden. Haar ambitie, liefde voor het onderwerp en inventiviteit zijn onmiskenbaar. Hoewel Theunynck het leven van Nel op een redelijk voor de hand liggende manier vertelt – netjes chronologisch, met informatieve voice-over, zijnde Nel zelf – is wat je ziet allesbehalve doorsnee. Van Gasse schildert in een stijl die rond 1900 niet zou misstaan. Duidelijke verfstroken, veel lijnen door elkaar; je moet soms zoeken naar wat je ziet. Maar altijd overzichtelijk, duidelijk. Zelfs als je niet direct herkent wat er op het blad staat, voel je het. Bekijk de vrijscènes, de naakten, lijnen, in rood, anders. Er zit emotie achter, zonder op en bloot te gaan. Het is wennen, die schilderstijl, temeer omdat mooi niet zozeer het doel is. Schilderen is niet hetzelfde als mooie prentjes maken, het is iets uitdrukken. Woordeloos ontroeren.

Je denkt al snel dat er geschilderd wordt omdat het onderwerp dit vereist. Dat Van Gasse de stijl van Wouters wil benaderen. Doch, dat is niet zo of toch niet helemaal. Haar werk is dikker, er zit minder licht in. Wellicht minder hoop. Logisch, want het verhaal is geen sprookje. Nels leven, dat zo nauw samenhangt met dat van haar man, is zwaar. Zwaar, maar doortastend. Hoe een vrouw te allen koste wil leven, ondanks de tegenslag. Hoe avontuur en intense liefde nooit los staan van de realiteit en zo van tragiek.

In de inleiding vertelt Wouters’ biograaf Eric Min dat het verhaal waargebeurd is, en ook weer niet. Dat de realiteit altijd ontsnapt aan de geschiedenis. Hij heeft gelijk. Of deze strip echt vertelt wat er in Nels en Riks leven gebeurde, blijft onzeker. Hoe kan je honderd jaar na datum door iemands ogen kijken? Maar zeker is dat de emotie die Theunynck en Van Gasse in hun verhaal steken, overtuigt. We willen aanvaarden dat Nels leven aanvoelt als de strip het ons toont.

Ken je Rik Wouters niet, mocht je niet geïnteresseerd zijn in schilderijen - dat kan - dan zal de strip je wellicht minder bevallen. Want uiteindelijk schuilt daar de kracht, de emotie, de expressiviteit. In de schilderstroken die het verhaal zo geweldig en genadeloos vertellen.

Details Strips
Scenario: Peter Theunynck
Tekenaar: Lies Van Gasse
Uitgeverij: Wereldbibliotheek
Jaar:
2016
Aantal pagina's:
224