Lauren Groff, 'Florida'

Hangen er reddingsboeien in een moeras?

Wie tijdens een stadsbezoek al eens het bruisende centrum ontvlucht en de minder aantrekkelijke buitenwijken opzoekt, zal het gevoel herkennen dat de Amerikaanse schrijfster Lauren Groff in ‘Florida’ oproept. De verhalen uit de bundel verkennen namelijk de rafelranden van de Amerikaanse staat. De personages willen er maar al te graag aan ontsnappen, maar de moerassige geboortegrond zuigt hen telkens opnieuw vast.

Tot die pijnlijke vaststelling komt onder andere het naamloze hoofdpersonage in het verhaal ‘Yport’. De vrouw die van literatuur haar beroep heeft gemaakt, trekt met haar twee zonen door Frankrijk om onderzoek te doen naar de schrijver Guy de Maupassant. Aanvankelijk lijkt ze soelaas te vinden in het Europese land, maar al snel moet ze vaststellen dat ze ook daar ‘haar eigen gebrekkige en neurotische ik’ is. ‘Van alle plaatsen die er op de wereld zijn, hoort ze in Florida. Wat ontmoedigend om dat over zichzelf te leren.’

‘Yport’ is het laatste en langste verhaal van de bundel en omvat zowat alle thema’s die in de voorafgaande verhalen aan bod komen: (faal)angst, een gevoel van onveiligheid, machteloosheid, wrok, makke mannen, klimaatverandering en natuurfenomenen in het algemeen.

Vooral de kracht van de natuur en de nederigheid die we als mens zouden moeten voelen, werkt Groff bijzonder sterk uit. De storm die ze in ‘Uit het oog’ en ‘Salvador’ beschrijft, laat weinig aan de verbeelding over. Als lezer ben je zelf geneigd om deuren te barricaderen en ramen dicht te spijkeren. De schrijfster steekt zoveel moeite in het beschrijven van die stormen dat haar woorden op een bepaald moment op geraken waardoor ze in herhaling valt. Gelukkig kan ze dit minpuntje makkelijk compenseren met de psychologische uitwerking van haar personages. Zeker wanneer ze het houdt bij een en hetzelfde vertelperspectief.

Naast ‘Yport’ komt dit het best tot uiting in ‘Boven en onder’, misschien wel het beste verhaal uit de bundel. Daarin volgen we een assistent-studente van een universiteit die op korte tijd in financiële moeilijkheden raakt. Eerst wordt haar studiebeurs stopgezet en vervolgens verlaat haar vriendje haar voor een eerstejaarsmasterstudente. De geldelijke dip doet haar op een bepaald moment beslissen om alles de rug toe te keren. ‘Ze zou voortaan leeg zijn, nu ze had gekozen voor verliezen.’ Het is een bijzonder hard verhaal, maar met zo een empathische kwaliteit neergeschreven dat het op een bepaalde manier troostend wordt.

Af en toe creëert Groff barsten in de duisternis om wat zonlicht door te laten sijpelen. Het is die haperende hoop die het boek niet volledig door pessimisme laat verzwelgen. Maar die hoop blijft kwetsbaar en moet te allen tijde met fluwelen handschoenen behandeld worden. En net dat stemt tot reflectie. ‘Florida’ is meer dan literair vertier; het boek biedt broze uitwegen aan die de lezer ter harte mag nemen.

Details Non-fictie
Originele titel:
Florida
Auteur: Lauren Groff
Vertaler: Maaike Bijnsdorp
Vertaler: Lucie Schaap
Uitgeverij: De Bezige Bij
Jaar:
2019
Aantal pagina's:
271