Kaweh Modiri, 'Meneer Sadek en de anderen'

Eenzaamheid troef

Kaweh Modiri is een in 1982 in Iran geboren filmmaker, die op zijn vijfde naar Nederland kwam. Modiri is niet alleen bedreven in het camerawerk. Dit jaar verschijnt ook zijn debuutroman. In ‘Meneer Sadek en de anderen’ maken we kennis met Sam, een jongetje van vijf dat – hoe kan het ook anders – met zijn ouders naar Nederland komt.

De beginpagina’s van het boek spelen zich nochtans in Teheran af. Modiri toont ons hoe het repressieve Iraanse regime te werk gaat. De vaderfiguur wordt gezocht door geheime agenten en moet onderduiken. Daarom besluit de familie van de kleine Sam een ontsnapping naar de Sovjet-Unie te wagen, maar dit loopt niet van een leien dakje. De familie wordt meedogenloos teruggestuurd om de communistische strijd in Iran verder te zetten.

Bij de volgende ontsnappingspoging hebben ze meer geluk. Ze geraken tot in Istanbul en van daar gaat de reis naar Nederland. Sam heeft geen idee waar Nederland ligt, of hoe de mensen van dat land eruitzien. Hij weet alleen dat ze daar mogen wonen, en dat is genoeg reden om intens gelukkig te zijn. Uiteindelijk belanden ze in Amersfoort, in een buurt die vooral Turkse gezinnen kent. Maar Sams voorspelling, over het geluk dat hen in Nederland te wachten zou wachten, lijkt niet meteen uit te komen.

Het begint op school, waar de kleine Sam gepest wordt. Zijn klasgenoten maken hem voor ‘rooie’ uit. Wanneer hij dit meldt aan juffrouw Brigitte, barst zij in lachen uit. Ook de andere personages uit het boek hebben het niet onder de markt. Meneer Sadek, een oude zonderling die door Sams familie in huis wordt genomen, kan zich niet verzoenen met de manier waarop de Nederlandse staat georganiseerd is. Het huwelijk van Sams ouders is erg ongelukkig. Broer Kian begint zijn eigen kleine opstand tegen zijn vader. Kortom, de personages krijgen ook in Nederland het geluk niet in de schoot geworpen.

Het is vooral Sam die het zwaar te verduren krijgt. Niet in het minst omdat alle mensen waaraan hij gehecht raakt, hem in de steek lijken te laten. Meneer Sadek kan niet in hun huis blijven en neemt zijn intrek bij een hospita. Kian komt jammerlijk om het leven. De vaderfiguur neemt de wijk naar Amerika, waar hij hoopt het echte geluk te vinden. En Sams grote liefde kan niet anders dan haar moeder volgen naar Parijs. Sam wentelt zich dan ook het hele boek door in een atmosfeer van eenzaamheid.

‘Meneer Sadek en de anderen’ is een erg bemoedigend debuut geworden. Modiri schrijft schitterende passages, zonder overdreven moeilijke taal te gebruiken. Daardoor is het verhaal vlot leesbaar. Deze indruk wordt versterkt door de spanning die onmiskenbaar in het boek aanwezig is. Je kan dan ook haast niet anders dan het boek in één ruk uitlezen. Wat het boek echt de moeite waard maakt, is de onderkoelde humor die Modiri in zijn debuut heeft weten te integreren. Daardoor wordt het in wezen nochtans zware thema op een lichtvoetige manier aan de man gebracht. Dit alles doet het beste verhopen voor de toekomst en doet ons uitkijken naar een tweede roman van Modiri’s hand.

Details Fictie
Auteur: Kaweh Modiri
Uitgeverij: Thomas Rap
Jaar:
2012
Aantal pagina's:
187