Katharina von der Gathen, 'Bij de beesten af'

Liefdesperikelen bij de dieren

Non-fictie boeken over allerhande aspecten van het dierenrijk blijven aantrekkingskracht uitoefenen op jonge(re) kinderen. En daar horen ook de liefdesperikelen van die dieren bij. In 2010 won Ditte Merle met haar prikkelende en verrassende boek ‘Wild verliefd’ zelfs de ‘Gouden Uil Jeugdliteratuur’

Katharina von der Gathen verdeelt haar wetenschappelijke informatie in ‘Bij de beesten af’ over drie lijvige delen, die een chronologische opbouw volgen. Na een uitgebreide focus op ‘versiertrucs’, komen de paring en ten slotte de bevalling en zorg voor de kroost aan bod. Korte hoofdstukjes, vaak maar een halve pagina lang, herleiden de informatie tot de essentie en laten onderling vergelijken toe. Elk deel wordt afgesloten door rijkgeïllustreerde uitklapbare pagina’s, waarop nog meer diersoorten de revue passeren, soms wel erg plastisch verbeeld.

Al uit het eerste deel ‘Versiertrucs’ blijkt dat von der Gathen zich duidelijk goed geïnformeerd heeft. Ze biedt een overtuigend en levendig portret van de uiteenlopende strategieën die dieren inzetten om hun partner te verleiden, van dansende pauwspinnetjes tot boksende kangoeroes. Maar de echte held is toch het nachtegaalmannetje, dat maar liefst 200 verschillende coupletten kan zingen voor z’n uitverkorene. Von der Gathen stoffeert haar boek met fascinerende weetjes. Wist je dat het gebrom van de bootsmanvis enkel gehoord kan worden door vrouwtjes met eieren? Of dat het achterlijf van darren tijdens de paring ‘explodeert’. Palolowormen koppelen hun achterlijven tijdens de paring dan weer los en laten het verdere werk aan hen over. Renhagedissen zijn bekend om hun ‘maagdelijke voortplanting’, want bij deze soort bestaan simpelweg geen mannetjes. En zo kunnen we wel blijven citeren.

Ook in de volgende twee delen volgt de Duitse auteur dat boeiende elan. Ze maakt bijvoorbeeld een onderscheid tussen enerzijds dieren die ‘zelden of nooit seks’ hebben en anderzijds breedvoetbuidelmuizen die paren tot de dood erop volgt. Sommige dieren hanteren listen en bedrog bij de copulatie; bij andere doet de paring dan weer pijn, getuige de liefdesdaad van spinnen en sprinkhanen. Zijdelings focust von der Gathen op de uiteenlopende redenen waarom dieren paren en thematiseert ze homoseksualiteit in het dierenrijk. Afsluiten doet ze met het derde deel ‘Als de kleintjes komen’, waarin zowel zwangerschap, geboorte als familieleven vergeleken worden.

Geschreven in een heldere, eenvoudige taal biedt het werk van von der Gathen een accurate en overtuigende blik op het rijke en diverse liefdesleven van de meest uiteenlopende soorten. Puik werk van Esther Ottens overigens om de soepele zinsbouw en het vlotte vertelritme in het Nederlands te behouden. Met veel oog voor details voorziet gelauwerd illustratrice Anke Kuhl het geheel van humoristische prenten. Daartoe behoren zowel een ludieke interpretatie van zoenende zeepaardjes als kleurrijke cartoons die de essentie van de tekst weergeven, zoals in koor kwakende kikkers of een vermoeide leeuwin die aan een rustpauze toe is na veertig keer de liefde bedrijven. Handig is de schematische verduidelijking van moeilijk te bevatten informatie, zoals de voortplanting bij kwallen, de ontwikkeling van de slurfworm of de metamorfose van de cicade. Zowel inhoudelijk als visueel afwisseling troef dus, in dit boeiende en veelzijdige non-fictie werk.

Vanaf 7+

Details Non-fictie
Auteur: Katharina von der Gathen
Illustratrice: Anke Kuhl
Uitgeverij: Gottmer
Jaar:
2018
Aantal pagina's:
144