Kader Abdolah, 'Papegaai vloog over de IJssel'

Immigratie in een veranderend Nederland

De wereld wordt steeds kleiner. Waar boodschappers in de Middeleeuwen zo een twintigtal dagen nodig hadden om de afstand tussen Vlaanderen en Navarra te overbruggen staan we vandaag al op een elftal uren in Zuid-Afrika. Onze winkelkarretjes liggen dan weer vol met ananassen, papaja’s of avocado’s die op een mum van tijd vanuit exotische landen in onze supermarkten belanden. Het vreemde is dat niemand daar nog bij stil lijkt te staan.

Nochtans is dat alles verre van evident. Pas in de jaren zestig bijvoorbeeld kwam de arbeidsimmigratie op gang. Tot op dat moment hadden vele inwoners van kleine dorpjes in België en Nederland nog nooit een vreemdeling ontmoet. Kader Abdollah, de rijkelijk besnorde succesauteur van ‘Spijkerschrift’ en ‘Het huis van de moskee’, neemt ons in zijn nieuwe roman mee naar het moment waarop de eerste vreemdelingen arriveren in een paar oer-Hollandse, protestantse dorpen langs de IJssel. Abdollah brengt in ‘Papegaai vloog over de IJssel’ het verhaal van deze nieuwkomers en schetst een treffend beeld van de veranderingen die de Nederlandse maatschappij de laatste jaren doorgemaakt heeft.

Kader Abdollah toont zich in ‘Papegaai vloog over de IJssel’ eens te meer een meesterverteller. In de rijke traditie van de Perzische vertellers troont de schrijver ons mee naar het verleden... Abdollah vertelt op een erg meeslepende manier en al snel leven we echt mee met Memed, Pari, Lina, Khalid, de kolonel en zijn vrouw. Zij hadden elk andere redenen om de geborgenheid van de Nederlandse samenleving op te zoeken. Al snel blijkt echter dat ook het leven in Nederland niet over rozen gaat. Elk personage beleeft grappige of fijne momenten, maar even vaak treffen de immigranten het noodlot op hun pad.

Abdollah doet echter meer dan vertellen alleen. ‘Papegaai vloog over de Ijssel’ is tegelijkertijd immers een stevig staaltje maatschappijkritiek. Als de personages in het begin van het boek arriveren worden ze goed opgevangen en ze vinden al snel hun weg. Pari schrijft columns voor een plaatselijke krant en Memed vindt werk en maakt zich nuttig voor het dorp. Vrij snel blijken echter de eerste ergernissen de kop op te steken. De plaatselijke barman heeft liever niet dat de vreemdelingen in zijn café rondhangen, aangezien dit toeristen zou kunnen afschrikken en men vraagt aan Memed of hij voortaan de auto’s van de immigranten bij hen thuis zou kunnen repareren. Dat is echter niets vergeleken met de spanningen die de hedendaagse Nederlandse samenleving blijkt te kennen.

Sinds de aanslagen op de WTC-torens blijkt men zich immers meer bewust te zijn van de aanwezigheid van immigranten en worden deze met meer argwaan bekeken. De inburgering verloopt daardoor een pak moeizamer en ook de immigranten lijken er meer nood aan te hebben om hun moslimidentiteit zichtbaar uit te spelen. Mensen beginnen te klagen over het gedrag van de buitenlanders, waar dat vroeger nog met de mantel der liefde bedekt zou worden. Abdollah keurt deze maatschappelijke veranderingen duidelijk af.

Kader Abdollah heeft met ‘Papegaai vloog over de IJssel’ een vlot leesbare en maatschappijkritische roman afgeleverd. Met zijn eigengereide en licht humoristische vertelstijl is Abdollah duidelijk de ideale man om dit dicht bij zichzelf staande verhaal te vertellen.

Details Fictie
Auteur: Kader Abdolah
Uitgeverij: Prometheus
Jaar:
2014
Aantal pagina's:
447