Kader Abdolah, 'Het pad van de gele slippers'

Oude verhalen, nieuwe wegen

In zijn nieuwste begeeft Kader Abdolah zich op het pad van de film-en de verteltraditie van duizend-en-één nacht. ‘Het pad van de gele slippers’ is het verhaal van Sultan, een jongen uit een familie van Iraanse saffraanhandelaren. Sultan brengt zijn jeugd door in de stad Arak, die net als de mythische stad Petra ingesloten ligt tussen bergen. Vanuit de toren van hun familiekasteel bekijkt hij de wereld door een gevonden verrekijker. Het is een oude wereld vol magie, verhalen en djinns. Als de veranderingen in de stad en het land intreden, maakt de verrekijker plaats voor de fotocamera.

Door zijn lens ziet hij scherp hoe de traditionele Iraanse maatschappij onder invloed van het buitenland verandert. Het Amerikaans prentenboek 'Mike Hammer', kauwgom in kleurige blaadjes en Engels lerende meisjes laten sporen na. Sultan bekwaamt zich in de taal van de film. Het pad van Sultans camera wordt doorkruist door betekenisvolle personages, zoals sterke vrouwen en artistieke verzetslieden. Uiteindelijk zal Sultan in Nederland belanden. Daar maakt hij documentaires over en voor de Perzische gemeenschap. Maar het is op papier en in een nieuwe taal, het Nederlands, dat hij zijn verhaal opschrijft. Het is een eigen soort Nederlands. Hij vraagt een goede vriend, die veel weg heeft van Kader Abdolah zelf, om zijn verhaal te herschrijven. ‘Het pad van de gele slippers’ is een relaas van vele omzwervingen en stranden in de Nederlandse polder.

Zoals gewoonlijk is Kader Abdolah de man van twee culturen. Verwijzingen naar de oosterse en de westerse literatuur zijn legio. Sadeg Hedayat tot J. Slauerhof worden geciteerd. Maar ‘Het pad van de gele slippers’ gaat ook over zich artistiek uiten. ‘Ik heb nooit in mijn films kunnen wonen, want je maakt je films niet in je eentje. Nu ik dit boek schrijf, heb ik het gevoel dat ik een huis aan het bouwen ben om in te kunnen wonen.’ Misschien is dit boek ergens ook een pleidooi tot het luisteren naar de vele verhalen van de nieuwkomer. Te luisteren naar de vele verhalen, de paden die een ander leven hebben gevormd. Het verhaal van Sultan illustreert ook hoe Nederlands een nieuw huis kan zijn. ‘Ik las een gedicht van Gerrit Kouwenaar aan Aurelia voor. Ze begreep er natuurlijk niets van. Ik ook niet helemaal, maar we vonden het allebei mooi, misschien omdat het over een huis ging (...)’

Ook is dit het verhaal van individu en geschiedenis. In die zin gaat het over ontwikkeling en onderdrukking. Een van de sterke passages is het verhaal van de dichter in de gevangenis die dicht ‘Open de ramen en geloof in de lente!’ Sultan leert er de deugd van geduld en hoe met tijd en ambitie om te gaan.

De taal van Kader Abdolah is helder, maar de verhaallijnen zijn daarom niet altijd simpel om volgen. We voelen ons soms een bingewatcher die de rode draad mist. Gelukkig is er het intrigerende beeld van de gele slippers dat ons steeds verder lokt en liggen er op de zijwegen van deze roman de mooiste literaire parels en boodschappen verborgen. Voor wie zich graag in vervoering laat brengen door een goede verteller is deze Kader Abdolah dan ook alweer een prachtig geschenk.

Details Fictie
Auteur: Kader Abdolah
uitgeverij: Prometheus
Aantal pagina's:
349