K. Schippers, 'Andermans wegen'

Een boek als een open schatkamer

K.Schippers (1935) is een veelzijdig schrijver wiens oeuvre - romans, gedichten en verhalen - met de prestigieuze P.C. Hooftprijs werd bekroond. 'Andermans wegen' is het laatste boek van zijn hand. Een verzameling beschouwingen over onder andere kunst en poëzie van hoge kwaliteit.

Bij alles wat K.Schippers ooit heeft gepubliceerd is er telkens weer die ene vraag: hoe slaagt hij erin zo helder en trefzeker te schrijven over dingen en mensen die tot zijn universum behoren. Zonder in onsentimentele bewoordingen te vervallen lukt het hem vrijwel altijd de afstand tussen hem en de lezer moeiteloos te overbruggen. Hij gidst de lezer door het Rijksmuseum in Amsterdam en blijft  staan voor een stilleven met asperges van Adriaen Coorte, een kunstenaar over wie nauwelijks iets bekend is. Na het werkje aandachtig te hebben bekeken, noteert hij: 'Een klein doek heeft het door de eeuwen heen gehaald, nog steeds open voor aandacht. Adriaen Coorte heeft het bestaan van zijn asperges duur gegeven.'

Hoe sterk samenhangend Schippers' beschouwingen zijn blijkt uit het feit dat hij heeft over thema's, onderwerpen en personen die met elkaar verband houden. Al lezend duikt de figuur van Thom Mercuur, de bevlogen stichter en conservator van het Friese Museum Belvédère herhaaldelijk op. 'Soms ontbrak hij op een tentoonstelling. Hij wilde ontkomen aan wat hij zelf had veroorzaakt, gaf de kunst eraan en begon een visrestaurant in Dronrijp.'

Op zoek naar de sporen van Léon Spilliaert in 'Oostende' is Mercuur er weer. 'Uit openstaande deuren en een raam komen banen zoekend licht. Het vertrouwt de ruimte niet. Diagonalen van licht schuin naar de horizon. Thom voor Spilliaert naar Oostende, 't hoort bij hem.' Waarbij hij verder in 'Het hotel' optekent wat Spilliaerts doek 'Het restaurant' allemaal in hem oproept. Het is alsof hij zeggen wil: blijf in mijn buurt, reis met mij mee naar Rome waar ik je het werk van De Chirico zal duiden. Hij is een kunstenaar die geen vreemde in huis haalt. 'Elk geloof in de mensheid is hem vreemd. Ook een omgeving waar geen mens in voorkomt vervult hem met een diep wantrouwen.'

Even indringend zijn de herinneringen aan Hans Faverey en Jan Hanlo,  twee prominente Nederlandse dichters, net als zijn kritische beschouwing na een bezoek aan een Van Gogh-tentoonstelling. 'Buiten herken je de Van Gogh-minnaars aan hun bagage. Zouden hun gedachten nog met beelden van de schilder zijn gevuld?'

'Andermans wegen' is een verzameling bespiegelingen, inzichten en kritische geschriften van een schrijver op zoek naar de essentie en betekenis van kunst, poëzie en taal. Een boek dat je na lezing niet zomaar achteloos opzij legt.

Details Non-fictie
Uitgeverij: Querido
Jaar:
2020
Aantal pagina's:
189