Jung Chang, 'Dochters van China'

Big sister is watching you

Jung Chang is in ons land. De legendarische schrijfster die in haar geboorteland niet gelezen mag worden komt in de Gentse aula haar nieuwe boek voorstellen. Voor alle duidelijkheid: ‘Dochters van China’ is de nieuwe roman van Jung Chang. (Ondertitel: ‘Drie zussen in het middelpunt van de macht in het twintigste-eeuwse China.’) Niet te verwarren met ‘Wilde Zwanen’. (Ondertitel: ‘Drie dochters van China’.) Van dat laatste boek gingen wereldwijd miljoenen exemplaren over de toonbank. Maar in China zelf is het verboden om haar boeken te lezen.

Die censuur kan niet het gevolg zijn van een op sensatie beluste pen. Jung Chang is niet het soort schrijfster dat met een haast sadistisch genoegen de smerigheid van het leven over de bladzijden uitsmeert of bewust op zoek gaat naar schenen waartegen geschopt kan worden. De wilde zwaan is minzaam. Maar wel eerlijk en raak. Met de nuchtere zakelijkheid van een journalist leggen haar boeken wel heel wat pijnpunten van de Chinese cultuur en geschiedenis bloot. Van de terreur van Mao tot gearrangeerde huwelijken en het inbinden van vrouwenvoeten. Van de misleidende retoriek van de Culturele Revolutie tot de losgeslagen agressie van de Rode Gardes.

In ‘Dochters van China’ trekt Chang die lijn door. Opnieuw put ze uit de werkelijkheid om met een kalme rust te onthullen waar het misloopt. Haar focus is dit keer de familie Soong en hun band met Sun Yat-sen, de Vader van het republikeinse China. Al eerder werden hun levens beschreven en in haar voorwoord legt Jung Chang duidelijk uit waarin haar roman verschilt van die biografieën: zij maakte er een sprookje van.

Er waren eens drie zussen. Ze werden geboren in Shanghai aan het eind van de negentiende eeuw. Ze werden voor hun opleiding naar Amerika gestuurd waarna ze trouwden. Maar na een turf van 360 pagina’s lezen we niet het geijkte ‘En ze leefden nog lang en gelukkig’. Het zou niets voor Jung Chang zijn om alle plooien glad te strijken. Dit is een hedendaags sprookje ontsproten aan de werkelijkheid. De hoofdpersonages, de drie zussen Soong, staan midden in de wereld en worden geconfronteerd met fractiegroepen, genootschappen, moordenaars en revolutionairen. De grote boze wolf is in deze vertelling de grote boze wereld zelf.

Jung Chang heeft zich grondig voorbereid om dit boek te schrijven. Haar kroniek omspant bijna anderhalve eeuw aan materiaal en dat wordt allemaal nauwkeurig gedocumenteerd en verantwoord. Aanvankelijk voelen de vele voetnoten aan als de notities van een vertelstem die te hard zijn best doet om ons te overtuigen van de waarachtigheid van de verhaalstof. Toch halen ze je niet uit de leeservaring en word je na een aantal bladzijden meegesleurd in de stroming van de geschiedenis en de levens van de Soongs. Het narratieve primeert. Als een beeldhouwster heeft Chang het materiaal uit de werkelijkheid naar haar hand gezet tot een goed gecomponeerde en grootse roman.

 

Details Fictie
auteur: Jung Chang
Uitgeverij: Boekerij
Jaar:
2020
Aantal pagina's:
435