Jan Brokken, 'Stedevaart'

Blijf in uw kot: een literaire ontsnappingsroute

Nu we met z'n allen vastzitten in ons kot, zou 'Stedevaart', Jan Brokkens nieuwste worp, wel eens het ideale boek kunnen zijn om, al was het maar virtueel, even op stap te gaan en de nodige geestelijke zuurstof op te doen. Brokken neemt je in een dikke 400 pagina's mee naar 22 (wereld)steden en evenveel beroemde inwoners. Het zijn componisten, schrijvers, filosofen, beeldende kunstenaars, schilders. Wees maar zeker dat je na het lezen je koffers wil pakken en vertrekken... eens dat terug aan de orde is, wel te verstaan.

Brokken neemt je mee in zijn gekende, ook nu weer meesterlijke stijl en vertelt je over steden, hun bekende inwoners en de impact van beiden op elkaar. We beginnen de boeiende reis in Amsterdam, waar Mahler enkele jaren kind aan huis was. Wat blijkt: het is geen ode aan de stad, want niets wijst erop dat Mahler er dol op was. Wel is het een hommage aan dirigent Willem Mengelberg waarmee de componist een innige relatie opbouwde en diens herinnering na de dood van de componist in ere hield.

Later neemt Brokken ons mee naar Venetië waar de schrijver smakelijk vertelt over een nukkige boekbinder en de werken van Bellini. Of maken we in Düsseldorf kennis met Joseph Beys en leren we over diens relatie met Gerhard Richter. Wandelen we samen met Frank Gehry rond in Bilbao en zien we het Guggenheim oprijzen. We kuieren door Sint-Petersburg, Cagliari en Kyoto.

Het blijken keer op keer korte maar boeiende impressies te zijn waarin Brokken smakelijk vertelt over zijn liefde voor zowel de steden als de kunstenaars. Het is een wonderlijke mengeling van reisgids, biografie en egodocument annex reisverslag. Want ook de auteur komt regelmatig doorheen het beeld gewandeld. Toevallige ontmoetingen met locals hebben al evenveel impact op het verhaal als de locatie en kunstenaar die als kapstok dienen. Een Japanse dame die hij en stoemelings ontmoet, de eerder genoemde boekbinder of een literair contact in Bergamo: zij bepalen mee de cadans van het boek.

En alsof dat allemaal nog niet voldoende is om duimen en vingers van af te likken is er nog het proza van Brokken. Er is licht dat aan 'dik, romig, geschept papier' doet denken. De leguanen in Otrobanda hebben 'prehistorische schubben en een oude mannenkop, die ze wijs schudden'. Brokken zet soms vet aan en zijn genereuze schrijfstijl komt misschien ietwat pompeus over, maar het geeft zijn verhalen wel body. Wij smulden er in ieder geval hartelijk van.

Dus als de muren op je gemoed drukken en je nood hebt aan uitbreken, haal dan 'Stedevaart' van Jan Brokken in huis. 22 korte citytrips doorbreken de lockdown. Doen je bucketlijst van te bezoeken steden gestaag groeien en geven je en passant een lijstje van te ontdekken kunst op. Wat kan je meer verlangen van een boek?

Details Non-fictie
Auteur: Jan Brokken
Uitgeverij: Atlas Contact
Jaar:
2020
Aantal pagina's:
416