Jaap Robben, 'Birk'

Beklemmend goed

Mikael Hammerman is negen. Hij woont met zijn ouders op een afgelegen eilandje tussen Schotland en Noorwegen. Ze hebben maar één buurman, de nogal platvloerse visser Karl. Vroeger was er ook mevrouw Augusta, maar zij is overleden. Andere mensen zijn er niet. Er is ook geen school: Mikael krijgt thuis les van zijn vader.

In deze desolate sfeer slaat het noodlot toe. Mikaels vader verdwijnt in zee, voor de ogen van zijn zoon. Ervan overtuigd dat het zijn schuld is, durft Mikael pas na enige tijd de waarheid te zeggen tegen zijn moeder.

Vanaf dan wordt het lezen pas echt beklemmend. Als lezer voel je pagina na pagina hoe de relatie tussen moeder en zoon verandert. Terwijl Mikael opgroeit tot een puber, mistroostig op zoek naar sociale contacten, of op zijn minst naar een rolmodel, houdt zijn moeder hem in een soort emotionele wurggreep. Ze stoot hem af, en kan hem tegelijk niet lossen. Tot ze uiteindelijk het onmogelijke van hem verlangt. 

Met Birk neemt Jaap Robben je in een soortgelijke wurggreep. Hij laat je meekijken naar een moeder en een zoon, die wanhopig proberen om te gaan met een verdriet dat ze eigenlijk niet kunnen dragen. Nergens beschrijft hij de strijd die daardoor tussen hen ontstaat, maar des te meer laat hij het voelen. Net zoals je steeds meer voelt: dit loopt fout af. En de hele tijd brengt hij je aan het twijfelen: heb je medelijden met haar, of met hem?

Birk is een ervaring. Het is als in het pikdonker naar een film kijken op een groot scherm en met een koptelefoon op: je hoort of ziet niets anders. Je leeft mee, je walgt, je voelt een beetje blijdschap en heel veel verdriet. Je wordt erdoor overspoeld, en eens begonnen is er geen ontsnappen meer aan. De intense dialogen, krachtige sfeerbeschrijvingen en haast poëtische beelden (niet voor niks is de schrijver ook een dichter) maken van Birk een prachtig, krachtig verhaal dat onder je huid kruipt, en daar ook lange tijd zal blijven zitten.

Details Fictie
:
:
Jaar:
2014
Aantal pagina's:
255