De grote allochtone roman is gearriveerd. De flaptekst van Inan Akbas’ nieuwe roman klonk alvast veelbelovend. Niet verwonderlijk eigenlijk, want Akbas’ liet zijn boek gemakshalve uitgeven bij zijn eigen uitgeverij Beefcake Publishing. Toch waren we er redelijk gerust op, want ook de debuutroman van de Gentse schrijver-uitgever werd fel gesmaakt. Wij van Cutting Edge nomineerden ‘De nullen’ zelfs in de categorie Beste Nederlandse Boek van 2010. We waren dan ook maar wat benieuwd of Akbas in zijn tweede roman even hoge toppen zou scheren.
In ‘Caleidoscoop’ maken we kennis met Carl, Walter PPK, Zico en Moses. Deze marginale figuren worden geannexeerd door een internationale criminele organisatie, die in de stad neergestreken is. Door de komst van de nieuwe bazen komt het leven van de hoofdpersonen op losse schroeven te staan. Er breken onzekere tijden aan en het verzet groeit. Uiteindelijk besluiten twee personages keihard terug te slaan.
Wij hebben ons erg goed geamuseerd tijdens het lezen van ‘Caleidoscoop’. Akbas heeft een drooghumoristische stijl, die wij in ieder geval ten zeerste appreciëren. De auteur laat zijn personages hilarische uitspraken doen of doet hen in absurde situaties belanden. Anderzijds schuwt Akbas ook het serieuzere werk niet. Die afwisseling tussen ernstige en komische passages werkt wonderwel.
‘Caleidoscoop’ is in dat opzicht dan ook een verademing. Eindelijk nog eens een auteur die een uitgesproken mening heeft en daar ook in zijn werk voor uit wil komen. Geen wonder dat Akbas het ook in de Gentse politiek wil proberen. Akbas legt zijn personages heel wat maatschappijkritische bespiegelingen in de mond. Daardoor versterkt hij het komisch effect, want we stellen ons de doorsneecrimineel nu eenmaal niet voor als de nieuwe Nietzsche of Schopenhauer. Toch komen onder meer de toestand van de Belgische politiek, de schier onstuitbare opmars van de Nieuw-Vlaamse Alliantie en de problemen van immigranten in België aan bod in Akbas’ nieuwste. Op die manier worden de lezers ertoe aangezet om zich een eigen mening te vormen over een reeks min of meer actuele onderwerpen. Dat is allicht de grootste kwaliteit van ‘Caleidoscoop’.
Anderzijds brengt dit initiatief van de Gentenaar ook minder aangename neveneffecten met zich mee. Op sommige momenten lijkt Akbas net iets te veel aandacht te besteden aan filosofisch gedachtegoed of theoretisch gezwets. Daardoor wordt de vaart uit de roman gehaald en raak je als lezer geregeld de draad van het verhaal kwijt. Ook de veelheid aan vertelstandpunten maakt het boek soms best moeilijk en zorgt ervoor dat je nooit echt door de roman meegesleept wordt.
Toch willen we Akbas niet te veel afvallen. ‘Caleidoscoop’ is een moeilijke evenwichtsoefening geworden, waarin het cruciaal was om de balans tussen verhaal en gedachtegoed te bewaren. De auteur is hier met de nodige moeite in geslaagd en verdient dan ook alle lof. De grote allochtone roman is het niet geworden, maar al bij al is ‘Caleidoscoop’ toch een waardige opvolger voor debuutroman ‘De nullen’.
Reageer