Haruki Murakami, Spoetnikliefde

Eenzame zweefvlucht.

Haruki Murakami is sinds jaren de gedoodverfde toekomstige Nobelprijswinnaar Literatuur uit het land van de rijzende zon. Maar of de Japanse Hugo Claus ook zulke sterke boeken schrijft? Beats us. Murakami’s omvangrijke oeuvre – hij heeft al meer dan tien romans op zijn actief – bereikt slechts met mondjesmaat onze contreien. Bovendien wordt er volgens ingewijden bij vertaling soms duchtig geschrapt in het oorspronkelijke manuscript.

Recent bezorgde de vertaling van de “Opwindvogelkronieken” Murakami hier een kleine, maar des te fanatiekere aanhang. Cultstatus heet dat. Hoog tijd dat er aan Murakami’s inbreng in de hedendaagse literatuur wat ruchtbaarheid wordt gegeven. In dat opzet slaagt het teasende “Spoetnikliefde” alvast.

Rond Murakami’s boeken hangt een waas van mystiek. De opgevoerde personages zijn vaak geïsoleerde actoren die zich in een magische, melancholische en onbestemde wereld bewegen. Dat is in “Spoetnikliefde” niet anders. Vele gebeurtenissen blijven ongemotiveerd en de vanzelfsprekendheid van een aantal het abnormaliteiten is hoogst intrigerend. Het boek draait om de mysterieuze verdwijning van meisje Sumire. Zij werd verliefd op een 17 jaar oudere vrouw, Mioe (haar Spoetnikliefde) en trok met haar mee op zakenreis naar Europa. Leraar K, stiekem verliefd op Sumire, blijft verweesd achter. Maar dan neemt het intrige zijn plaats in het verhaal. K krijgt een telefoontje van Mioe om naar Griekenland te komen omdat Sumire spoorloos is verdwenen. Daar voltrekt Murakami zijn meestertruc: waar normaal paniek zou moeten heersen, is er slechts fascinatie. Voor Sumires verdwijning, maar ook voor elkaar. Want via elkaar komen K en Mioe dichter bij Sumire.

Wat moet je aan met een verdwijning die centraal staat maar gaandeweg ornamenteel wordt? Er zijn nauwelijks aanknopingspunten om de verdwijning te ontrafelen. Mioe’s afwijzing op Sumires seksuele avances lijken de directe aanleiding, maar geen voldoende voorwaarde. K vindt in Sumires verblijfkamer een diskette met twee teksten, die evenwel geen verklaring bieden. In een ordinaire whodunnit staan daarin sleutelelementen om het raadsel te ontcijferen. In Murakami’s wereld dienen ze om, vanuit het interpreteren van Sumires belevingswereld, bij zichzelf te ontdekken wat het kleine meisje eigenlijk betekent. Een heerlijk subtiel spel met een genre. Er is geen oplossing, geen kwaadheid, geen vastberaden actie. In “Spoetnikliefde” blijft alles in de lucht hangen. En toch blijf je tot de laatste pagina aan het boek vastgeklonken. Haruki Murakami: een schrijver om te volgen.

Details Fictie
Auteur: Haruki Murakami
Uitgever: Atlas
Jaar:
2004

Nieuwsbrief 7/7