Hannah Kent, 'De laatste rituelen'

Donkere, koude nachten in IJsland

Het lijkt een vreemde combinatie: contemporaine Australische schrijfster Hannah Kent vertelt het verhaal van een moordenares, dat zich afspeelt in het rurale Ijsland, anno 1829. Maar laat dat nu exact zijn wat we u vandaag voorschotelen. En we zijn al bij al blij verrast!

Wanneer Agnes Magnusdóttir in het huis van de familie Jónsson wordt ondergebracht, is die daar alles behalve mee opgezet. Agnes is namelijk, samen met haar twee kompanen, veroordeeld tot de doodstraf wegens moord op twee mannen. Weigeren is helaas niet aan de orde, gezien Jón regeringsambtenaar is. Noodgedwongen neemt de familie Jónsson de moordenares in haar midden op. Initieel wordt Agnes genegeerd door de familie, maar naarmate de tijd verstrijkt en ze aan elkaar gewend raken en de veroordeelde aan haar biechtvader vertelt wat tot de dramatische gebeurtenissen leidde, komt er alsnog toenadering tot de familie en groeit er zelfs een soort wederzijdse sympathie.

Het boek valt uiteen in twee delen die elegant met elkaar verweven zijn. Er is het deel over het gedwongen dagdagelijkse samenzijn van de familie en Agnes. Het vertelt over de dingen die gebeuren op de hoeve, de gevoelens van het gastgezin en de terdoodveroordeelde. We lezen wat er allemaal dient te gebeuren op zo’n boerderij begin negentiende eeuw maar we zien ook de angst en wantrouwen die in beide richtingen bestaan. Ook de buren hebben zo hun bedenkingen bij de aanwezigheid van een moordenares bij de Jónssons en wanneer die occasioneel op bezoek komen, zijn ze niet al te terughoudend om dat ook met zoveel woorden te melden.

Daarnaast heb je Agnes’ verhaal, dat aanvangt bij haar jeugd en uiteindelijk leidt naar de dramatische nacht waarin Natan Lyngdal, haar voormalige geliefde, en zijn toevallige bezoeker worden vermoord. In kleine stukjes, eerst schuchter, daarna met minder schroom doet Agnes haar verhaal en komen we de ware toedracht te weten. En zoals het hoort, is niet alles wat het lijkt.

Kent springt voorzichtig met haar materiaal om. Ze geeft slechts mondjesmaat info aan de lezer zodat die geneigd is te blijven lezen. Gebaseerd op ware feiten, levert ze een goed gedocumenteerd, vlot geschreven boek af over een samenleving die ons vrijwel onbekend is. De afzondering, de koude, het weinig vergevende landschap samen met de wat gesloten, norse gemeenschap verwerkt ze mooi tot een boek met thrillerallures.

Gebaseerd op de persteksten op de cover ben je geneigd te denken een moderne klassieker in huis te hebben gehaald, maar daar weegt het boek helaas dan weer net iets te licht voor. Het feit dat Kent je al bijna een derde van het boek doet lezen voor Agnes uiteindelijk aan haar verhaal begint, doet daar geen goed aan. Je beseft instinctief dat de familie Jónsson niet opgetogen kan zijn met de gaste. Het heeft dus geen nut om hun ongenoegen en bijhorende bedenkingen over honderd pagina’s te spreiden. Verder zijn er al bij al iets te veel herhalingen betreffende het gedwongen samenzijn of de armtierige behuizing van de familie, het werk op de boerderij of de barre weersomstandigheden op het eiland. Kortom, iets meer to the point ware beter geweest.

Niettemin krijg je een niet onaardig boek dat vlot wegleest en zijn we best opgezet met onze eerste ontmoeting met schrijfster Hannah Kent. Wat het verder leuk maakt om te lezen is dat ze naast verschillende vertelstandpunten ook de nodige ‘officiële’ documenten in het boek verwerkt, zo nog een laagje toevoegend. Kortom: een fijn tussendoortje. En een degelijk, goed geschreven boek zonder verder veel pretentie is bijtijds ook eens leuk. 

Details Fictie
Originele titel:
Burial rites
Auteur: Hannah Kent
Vertaald door: Martine Vosmaer, Karona van Santen
Uitgeverij: Cargo / De Bezige Bij
Jaar:
2013
Aantal pagina's:
336