Halfdan Pisket, 'Deserteur'

Zware kost

‘Deserteur’ van de Deense stripauteur Halfdan Pisket is het eerste boek dat wordt gepubliceerd door Uitgeverij SubQ. Hoofdpersonage is de vader van Pisket, die gevangen zit in een sombere Turkse gevangenis. Hij wacht vol ongeduld op zijn bewakers, het enige menselijke contact dat hem nog rest. Dan krijgt hij zijn eten, mag hij wandelen of wordt hij naar de folterkamer gevoerd.

Piskets vader - geen van de personages in de strip krijgt een naam, als om te benadrukken hoe futiel mensenlevens zijn in deze geschiedenis - wordt in een serie koortsachtige flashbacks teruggeflitst naar Kars, een klein dorpje aan de Turks-Armeens-Georgische grens waar hij opgroeide. Het is er koud, in de heuvels in de buurt liggen soldaten gelegerd en langs de weg verbleken de schedels van gesneuvelden in de eeuwig vallende sneeuw.

Dan wordt zijn beste vriend vermoord door de 'gezichtslozen', zoals de inwoners de soldaten noemen. Piskets vader valt in een bodemloze, zwarte put en ontwikkelt epilepsieaanvallen. Hij droomt dat hij zijn broer is, die als muzikant het land rondreist en via brieven zijn familie op de hoogte houdt van zijn optredens. Maar wanneer ook hij tijdens een demonstratie wordt vermoord, stort de wereld van de Piskets in elkaar. Wanneer hun enige zoon wordt opgeroepen voor de dienstplicht, houdt die het aanvankelijk vol. Uiteindelijk breekt hij toch op een vreselijke manier ...

Pisket tekende ‘Deserteur’, het eerste deel van de biografie van zijn vader, in zwart-wit, met verwrongen perspectieven en bruuske kleurvlakken, en daar had hij een goede reden voor. Hoe contradictorisch het ook mag klinken, dit is een donker, bleek verhaal. Het speelt zich af ten tijde van de Armeense genocide, hoewel die slechts zijdelings ter sprake wordt gebracht. Pisket focust liever op de gebeurtenissen in het leven van zijn vader, de gevoelens die ze losmaken en de gevolgen voor de gebroken jongeman in de Turkse gevangenis.

Net als Art Spiegelman, de auteur van de bekende graphic novel 'Maus', interviewde Pisket zijn vader uitgebreid voor hij deze strip maakte. ‘Deserteur’ is echter een pak gekunstelder dan ‘Maus’, alsof hij geen zin had om in de voetsporen van dat illustere voorbeeld te treden. Het zorgt er helaas voor dat het verhaal af en toe onleesbaar wordt, met plaatjes die er weinig toe doen en bovenschriften die vooral mysterieus moeten lijken. Toch hakt ‘Deserteur’ er stevig in, zeker wanneer je als lezer het boek in één keer in je opneemt.

Onbegrip voor migranten ontstaat vaak wegens angst voor het onbekende. Mensen inzicht geven in de redenen dat mensen hun thuisland ontvluchten en letterlijk hun geluk elders gaan zoeken, kan daarbij helpen. Dat dat ook perfect kan in stripvorm, bewijst Piskets Nederlandstalige debuut. 

Details Strips
Auteur: Halfdan Pisket
Uitgeverij: SubQ
Jaar:
2016
Aantal pagina's:
104