Gijs Groenteman, 'Ischa'

Portret van een beschadigde man

Het is inmiddels een kwarteeuw geleden dat  de Nederlandse journalist en schrijver Ischa Meijer (1943-1995) is overleden. Wie hij was en wat hem zo'n rebels imago bezorgde schetst Gijs Groenteman in 'Ischa' aan de hand van getuigenissen en verhalen van vrienden, vrouwen en familieleden.

'Ischa' is een uitgebreide en herziene editie van het gelijknamige boek dat eerder is verschenen. Een herinnering aan een man die zo levendig is gebleven dat in  'Zo en niet anders' zijn 'Brief aan mijn moeder', 'Een rabbijn in de tropen' en 'Hoeren' werd verzameld. Autobiografische geschriften waarin hij zowel zijn angsten als schaamte heeft moeten overwinnen om zich in beeld te brengen. Of zoals Connie Palmen het formuleert over zijn drie boeken 'Ze vormen samen het unieke portret van een lieve, lieve, intelligente, bange en beschadigde man.'

Wat hem dreef en hoe controversieel hij als interviewer was, blijkt overduidelijk uit de talloze getuigenissen van degenen die hem van dichtbij hebben gekend. Als geen ander kon hij een grote mond opzetten, uiteindelijk was zulks niets meer dan een masker waarachter hij zich verborg. Vrijwel altijd op zoek naar zelfbevestiging was er die altijd terugkerende vraag: 'Hoe goed vond je mij?' Hij was een journalist die niet in functie van de krant of tv-format dacht, maar steevast zijn eigen koers voer. Mattthijs Van Nieuwkerk, presentator van DWDD verwoordt het zo: 'Hij ging in zijn gesprekken en interviews door naar de kern van je existentie, je twijfel, je angst. Dat waren zijn thema', het zijn ook de moeilijkste thema's. (...) Ischa heeft zelf geloof ik wel eens gezegd dat al zijn interviews autobiografisch waren, maar ik weet niet zo goed wat ik me daarbij moet voorstellen.'

Behalve zijn journalistiek werk worden ook zijn kleine kantjes zonder gêne uitvoerig in de verf gezet. Zijn cafébezoek, eetgedrag, zijn omgang met anderen, enzovoort. Dat hij bijvoorbeeld in een restaurant altijd het duurste nam of thuis neurotisch at. Zegt Adriaan Van Dis: 'En van alles vertelde hij hoe duur het was geweest, dat was om een beetje te pesten volgens mij. Omdat  het niet mag. Hij was een vrolijke stoute jongen.'

'Ischa' is een niet geretoucheerd portret van een fascinerend man die zonder meer sporen heeft nagelaten in de Nederlandse mediawereld. Ofschoon hij ervan droomde ooit een echte roman te schrijven, zijn 'Brief aan mijn moeder' komt als aangrijpend egodocument aardig in de buurt. Een boek dat verdient om herlezen te worden.

Details Non-fictie
Uitgeverij: Prometheus
Jaar:
2020
Aantal pagina's:
250