Geert Schuermans, 'Tubes en talloren'

Een warme pleidooi voor solidariteit en buurtwerk

0ngelijkheid, het was, is en zal dat waarschijnlijk nog lang blijven: een heet politiek topic. Van waar komt het, wat doe je er aan, hoe vermijd je het? Het zijn vragen die de politiek nu al decennia bezighoudt. Thomas Piketty, auteur van 'Kapitaal in de 21ste eeuw', noemde ongelijkheid zelfs ronduit een gevaar voor de democratie. Anderen zien het dan weer als de motor voor ontwikkeling. Niet onbelangrijk: het neemt toe en slaat steeds diepere wonden. Maar wat is ongelijkheid en hoe voelt het om aan de kant te staan die er het meest onder lijdt?

Geert Schuermans, stafmedewerker communicatie bij SAM Steunpunt Mens en Samenleving, schreef in 2015 het zeer lezens- én aanbevelingswaardige 'Een jaar in de wereld van de ongelijkheid', waarin hij een theoretisch kader schetst van ongelijkheid in Vlaanderen. Zopas verscheen van dezelfde auteur 'Tubes en talloren. Lief en leed in Deurne-Noord’. Het nieuwe boek lijkt het praktische antwoord te zijn op dat eerste theoretische werk. De auteur vertelt over Dinamo, een buurthuis in Deurne-Noord. Hij liep een jaar mee en noteerde de verhalen van medewerkers en bezoekers. En hij vertelt ook hoe hij zelf meedraait, op muren botst, maar vooral veel warmte, vriendschap en solidariteit ervaart.

Schuermans begint in elk hoofdstuk met zijn ervaringen bij Dinamo terwijl hij meehelpt en -volgt bij de gaarkeukens, fietsreparaties, taallessen, hulp bij administratie. Daarna volgt het verhaal van drie bezoekers of medewerkers van Dinamo. We leren welke impact een ongeluk, een zoektocht naar een veilig onderkomen, of domweg pech heeft op een mensenleven. Hoe snel je van de rails sukkelt en hoe moeilijk het soms is om je trein er terug op te krijgen. De auteur vertelt onverbloemd hoe het is om op het einde van de maand net wel, of net niet te kunnen rondkomen. Hoe het voelt om verloren te lopen in de administratieve mallemolen, of om hulp te roepen en niet gehoord te worden. Tegelijkertijd toont hij aan hoe een buurthuis als Dinamo, met zijn medewerkers, vrijwilligers en bezoekers een haven van kalmte kan zijn. Er loopt altijd wel iemand die kan helpen, die je begrijpt, die op zijn minst erkent dat je trein ontspoord is.

De schrijver doet dat met veel empathie, maar wel steeds met gevoel voor realisme. Het is niet makkelijk om in Deurne-Noord te wonen. Er is armoede, drank- en drugsmisbruik, ellende, soms geweld. Maar er is ook steeds het gevoel dat je niet alleen bent. Je leest hoe blij de medewerkers van Dinamo zijn als ze iemand helpen, maar er is ook frustratie omdat het te traag gaat. Omdat het niet loopt, omdat je keer op keer op dezelfde muren botst.

Je krijgt een intiem beeld van hoe het is om aan de verkeerde kant van de ongelijkheidsvergelijking te staan. De auteur laat de mensen met het nodige respect hun verhaal doen, citeert vrijuit maar verbergt niets. Je leest het respect voor de medewerkers van Dinamo en hoe broodnodig en urgent de buurtwerking wel is. Hoe het mensen in ellende een houvast geeft, richting geeft, een uitweg biedt.

Het boek is een pleidooi voor meer solidariteit. Om het bestaande buurtwerk ook naar waarde te schatten en er bij voorkeur fors in te investeren, willen we het beest dat ongelijkheid heet, temmen. Wat we nog missen is nog wat meer de eigen stem van de auteur. Stilistisch is het niet altijd even geslaagd, en lijkt het soms een te letterlijke neerslag van de gesprekken. Daar nog wat in wieden en je krijgt een klein meesterwerkje. Niettemin: Schuermans schreef –opnieuw!- een zeer lezens- en aanbevelingswaardig boek en bevestigt opnieuw een aanwinst als auteur te zijn.

Details Non-fictie
Auteur: Geert Schuermans
Uitgeverij: EPO
Jaar:
2018
Aantal pagina's:
208