Claudia Durastanti, 'De vreemdelinge'

De stilte van een immigrant

'De vreemdelinge' van Claudia Duranstanti (1984) - een geslaagde mix van autobiografie, essay en fictie - is een roman waarin ze haar zoektocht naar haar afkomst op sublieme wijze verwoordt. Een naam om te onthouden.

In een niet aflatend aantal scènes schetst Duranstanti alle kenmerken van haar familie. Opmerkelijk hierbij is de rol van haar moeder en vader die elkaar in niet-alledaagse omstandigheden leerden kennen. Hij stond in Trastevere, als goede zwemmer op het punt van op een brug in de Tiber te springen, toen zij hem tegenhield.

Later werd zij door hem gered toen enkele criminelen haar in elkaar dreigden te slaan. Twee extreme individuen, straatarm, bepaald niet geciviliseerd en op de koop toe nog doof ook die tot elkaar veroordeeld zijn. Van gebarentaal willen beiden niets weten. Ze vinden het te theatraal, je zet je voortdurend in de kijker en het maakt je gehandicapt. Het levert een uitzonderlijk relaas op over een gezin dat door de buitenwereld als marginaal en disfunctioneel wordt bestempeld. Of zoals Durastanti optekent: 'Een familieverhaal heeft meer weg van een landkaart dan van een roman, en een biografie is de verzameling van alle geologische tijdperken die je hebt meegemaakt.'

Een lang verhaal waarin in herinnering wordt gebracht hoe en in welke omstandigheden de schrijfster en haar broer zijn opgegroeid. Als jong meisje wordt ze op de eerste schooldag midden in de klas geplaatst om met iedereen te socialiseren.

'...vanaf dat moment werd ik een eiland, vernederd door mijn eigen onafhankelijkheid en altijd met uitzicht op de onderlinge genegenheid van de anderen.' Haar broer ondergaat nagenoeg dezelfde vernedering. Zijn oorbelletje wordt door zijn wiskundeleraar uitgetrokken.

Geboren in Brooklyn verhuist ze, na de echtscheiding van haar ouders, met haar broer en moeder naar Basilicato, een onooglijk klein dorp in het zuiden van Italië. Ze kan er moeilijk aarden: 'Tegen het eind van de middelbare school werd ik overvallen door een hysterische vorm van eenzaamheid, ik verdween uit het openbare leven en sloot mezelf hele dagen in huis op. Ik dwong mezelf een eenzaam ding te zijn zoals er nog geen eenzame dingen waren geweest.'

Waar ze zich ook bevindt, nergens voelt ze zich echt thuis. Ze blijft een vreemdelinge, zelfs als ze zich in Londen gaat vestigen. Is het omdat het haar niet lukt door te dringen tot het hart van een stad of dorp? Hebben de aanslagen in New York en Londen haar beeld van een stad definitief aan diggelen geslagen en van haar een vreemdelinge gemaakt?

'Vreemdeling is een prachtig woord als niemand je dwingt het te zijn; de rest van de tijd is het alleen maar het synoniem van verminking, en een pistoolschot dat we onszelf hebben afgevuurd.'

'De vreemdelinge' is een allesbehalve op goedkope effecten gerichte rauwe roman over een vrouw die met haar afkomst worstelt om ten slotte tot de conclusie te komen dat ze 'iemand' is. Er is dan ook geen excuus om dit boek ongelezen opzij te leggen.

 

Details Fictie
Uitgeverij: De Bezige Bij
Jaar:
2020
Aantal pagina's:
285